79 Op kraamvisite

83 En verder op school

Sat, 28 Feb 2026 15:41:56 GMT

We hebben een nieuw kind op school: Swabiratu. Ze glimlacht de hele tijd. Ze is 5 jaar oud en sluit zich aan bij de groep van Meriga. Swabiratu kan praten, noch lopen. Meriga masseert haar elke dag. We hopen dat ze in de toekomst rechtop kan lopen en zitten.

Meriga heeft vier kinderen in haar groep. We kunnen nu zeggen dat het vol is. In Godfreds groep hebben we 8 kinderen, in Mary's groep 5, en last but not least: Arafat als eerste leerling in de Community Based Workshop.

De manier van werken is veranderd. We werken niet meer met de groep als geheel, uitzonderingen daargelaten. Het betekent dat elk kind de aandacht krijgt die hij of zij nodig heeft. Dit is moeilijk voor de leerkrachten, omdat ze altijd moeten observeren en bijhouden wat iedereen doet. Maar het resultaat is er: Saviour en Ezekiel lezen steeds beter. (Ter informatie: vorig schooljaar heeft Ghana Education Service een onderzoek gedaan naar het leesniveau in Sandema, eind basisschool. Het resultaat: kinderen die konden lezen, was minder dan 10%!)

's Ochtends, na de opening en het ontbijt, beginnen we met het leren: rekenen, fonetisch lezen, Engelse taal, geschiedenis, aardrijkskunde. Na de lunch doen we handvaardigheid, verhalen vertellen, fijne motoriek oefeningen, lichamelijke opvoeding of spelletjes. Allemaal in kleine groepen die ongeveer hetzelfde niveau hebben. Op vrijdagmiddag maken we (allemaal) de klas schoon en/of dansen we en maken muziek. Muziek en dans is altijd een feestje!

81 Anja (van Anja voor Ghana) was op bezoek

Sat, 28 Feb 2026 12:43:04 GMT

16 Januari arriveerde Anja in Sandema. De volgende maandag kwam ze voor het eerst naar school. Ze was een beetje nerveus, omdat ze geen leerkracht is en ook niet gewend is om te werken met kinderen met een beperking. Maar ze heeft fantastisch werk geleverd!

Om eerlijk te zijn deed ze alles waar wij geen tijd voor hebben. Ze las met de kinderen, maakte veel kunstwerken (maakte een ketting van rietjes (die de kinderen nog steeds dragen), maakte pompons met iedereen, maakte olifantengezichten om wat spraaklessen te geven..... en nog veel meer!

Ze gaf ook alle kinderen nieuwe kleding; Ze bracht nieuwe boeken, nieuwe materialen en, last but not least: een koel-vries combinatie! We zijn daar erg blij en dankbaar voor.

Wat de kinderen het leukst vonden, was de ballonman. Anja bracht ballonnen mee die je aan elkaar kunt knopen. Dat is heel bijzonder. Ze maakte er een man van. De man hing aan het plafond en de kinderen zaten eromheen, in een grote cirkel. Ze hadden allemaal een stuk karton. Godfred speelde op de trommel: luid betekende snel zwaaien en zacht trommelen betekende langzaam zwaaien. Toen de kinderen hard wapperden, danste de ballonman wild, en als de kinderen langzaam wapperden, danste de ballonnopper langzaam. Het was hard werken en heel leuk! Anja, heel erg bedankt voor alles wat je hebt gedaan. (Ik weet dat ik niet alles heb genoemd). En wij allemaal, personeel en kinderen, willen graag dat je nog eens komt!

80 Kerstmis in Chuchuliga

Sat, 28 Feb 2026 11:19:36 GMT

Father Isaac nodigde ons uit om ons kerstspel op te voeren in Chuchuliga, in zijn kerk. Natuurlijk gingen we daarheen. Het is een enorm avontuur voor onze kinderen.

Het was tijdens de vakantie, dus dat maakte het ook een avontuur voor de staf. Op zaterdag gingen Kojo, Asiawon en Margreet naar Chuchuliga om te zien hoe we alles zouden organiseren en om de kleding en rekwisieten mee te nemen. Dat duurde lang, want er was een vergadering gaande met het voetbalteam.

Op zondag ging Margreet vroeg in de ochtend Asiuk en Saviour ophalen in Siniensi. Daarna alle andere kinderen. Sommige ouders waren het vergeten, dus moesten we vaak wachten. Maar uiteindelijk waren we net op tijd in de kerk voor de mis.

Na de mis kleedden we ons om en het publiek ging naar buiten.

Oh... Optreden in een andere plaats is moeilijk! David, onze engel Gabriël, had geen idee waar hij heen moest. En zelfs het personeel was vergeten dat je niet hard kunt praten als je alleen achter een mat staat! Maar het was geweldig! Het publiek was erg enthousiast. Ze lieten het horen door luid te klappen, maar ook door te doneren! Wauw!

Als afsluiting gingen we naar Sandema voor een maaltijd in het gemeenschapscentrum. Het was een geweldige, nieuwe ervaring!

Blog 79 Op kraamvisite

Sat, 15 Nov 2025 17:24:03 GMT

Op kraamvisite

Wat een feestje was het afgelopen donderdag!

Rond 10 uur waren we bijna allemaal bij Martha. In Augustus is Martha bevallen van een zoon Hasin, or in Buili Agoaliwen. (Slaap met God)

We werden zeer hartelijk ontvangen met een zakje water. Daarna hebben we gezongen voor Martha en Hasin.

Voor ons was natuurlijk het geven van de cadeaus belangrijk: Abraham gaf zelf zeep, Awonbolomi gaf namens ons allemaal een pak luiers, evenals Awentimi. Ezekiel mocht nog een envelopje overhandigen, met als mededeling dat dit op de bank moet, omdat het écht voor Hasin is!

Richmand gaf ons allerbelangrijkste cadeau: een speelkleed wat we samen geschilderd hebben!

Martha en Hasin vonden het geweldig! Zij op hun beurt trakteerden op een flesje limonade!

Daarna hebben Godfred en Margreet nog gedrumd: Godfred op een lege jerrycan en Margreet op een lege wasbak. Iedereen heeft gedanst en genoten!

Als afsluiting zijn we allemaal naar de Derbah grounds gegaan. Daar hebben we gevoetbald en gepicknickt. Een dag om nooit meer te vergeten!

78 Pinda's oogsten

Tue, 04 Nov 2025 07:59:16 GMT

Pinda's oogsten

Na het ploegen op 3 juli zijn er pinda’s geplant. Dat is gedaan de Kojo en Akanzeriba. Deze konden nu, 22 oktober geoogst worden. Dat is een hele klus.

Het werkelijke oogsten heeft Kojo gedaan met hulp van Akanzeriba, Arafat en Adawen. Maar de pinda’s moeten dan nog van de plant getrokken worden. Dat hebben we met de hulp van iedereen gedaan. Een hele dag zijn we daarmee bezig geweest en het is nu bijna klaar. De rest neemt Kojo en consorten weer op zich.

Dit was een gezellige dag, want onder het plukken wordt er heel wat afgekletst en gespeeld! En natuurlijk een hoop gegeten!

Overigens heeft de Community based Workshop een pindarooster ‘machine’ gemaakt, waar je ook vlees op kunt roosteren!

77 Verjaardag Richard

Tue, 04 Nov 2025 07:55:02 GMT

Verjaardag Richard!

Op 3 oktober is Richard jarig. Het is niet echt een traditie om hier verjaardagen te vieren. Maar dat deden we natuurlijk wel!

Na de lunch gingen we met z'n allen heel stil naar de Community Based Workshop om Richard te verrassen. Toen hij naar buiten kwam, zongen we Happy Birthday voor hem. Na het eerste couplet is het tweede couplet een vraag: Hoe oud ben je nu. De jarige moet het 3e couplet zingen: Ik ben ... jaar oud. En dan zingen wij: Moge God u nu zegenen. Je kunt je voorstellen dat dit even duurt!

Toen we weer in de klas kwamen, dansten we met z’n allen. Godfred, Richard en Margreet trommelden en de kinderen en de rest van het personeel dansten.

Na een lekkere limonade sloten we de dag af!

76 Het vullen van de bus

Tue, 04 Nov 2025 07:50:57 GMT

Hoeveel mensen passen er in de bus?

Korte blog, de foto’s maken veel duidelijk.

De bus vult zich altijd volgens een bepaald systeem. Maar, voordat het zover is, komt een leerling al bij mij thuis. Dan halen we 7 leerlingen van Lumen Mundi op, en 2 stafleden. Maar ook 3 leerlingen (en soms meer) die we op een andere school afzetten. Soms gaan er ook volwassenen mee die op de markt moeten zijn.

Als we op het busstation aankomen komen er nog 5 leerlingen bij. Daar wordt de bus ‘her-ingericht’. Iedereen steeds op dezelfde plaats. Op het busstation komen er ook nog 2 stafleden bij en soms nog een leerling van de Community based Workshop.

Onderweg naar Siniensi stoppen we nog 2x, om nog 3 leerlingen op te halen. Er zitten dan 16 leerlingen en 4 stafleden, en de chauffeur uiteraard in de bus. Totaal 21.

Op de foto’s ziet dat er zo uit. Helaas was niet iedereen aanwezig deze dag, maar een goede indruk geeft het zeker wel!

75 Let's talk about ‘being sick’

Mon, 03 Nov 2025 19:56:38 GMT

Let's talk about being sick

Vanuit Nederland heb ik een aantal praatboeken meegenomen. Een hebben we al gedaan, heel lang geleden. Nu hebben we als thema: Let us talk about ‘being sick’.

De verhalen zijn vertaald naar Engels en de tekeningen zijn ‘verAfrikaanst’.

Onze kinderen zijn niet gewend om ergens over te praten, en bijvoorbeeld naar het ziekenhuis gaan brengt veel spanning met zich mee. Door erover te praten en er werkjes over te maken, en door gebruiksvoorwerpen te leren kennen, kunnen we een stukje van die spanning wegnemen.

Een heel mooie bijkomstigheid is dat de kinderen nu toneelspelen. Door zelf te mogen spelen en te verhalen te mogen bedenken, en spelletjes spelen rondom het thema ziek zijn, leren ze veel over het onderwerp ziek zijn.

Leren in Ghana is nog vaak ‘voor en na’ zeggen, geen vragen mogen stellen en niet zelf leren nadenken. Een kleine illustratie, ik ken een vrouw die afgestudeerd radiologe is. Voor al haar tentamens en examens haalde ze altijd een A, of als laagste een B. Maar, voor het vak ‘kritisch denken’, behaalde ze een F. Het laagste wat je kunt krijgen!

74 Awa day (onze dag)

Mon, 03 Nov 2025 19:47:26 GMT

Awa day (onze dag)

In Ghana feesten de kinderen aan het einde van het academisch jaar. Ze brengen extra lekker eten, snoep, limonade mee. De dag gaat voorbij met eten. Het is zelfs bewezen (voor zover ik weet, zeker in Sandema) dat kinderen daarna naar het ziekenhuis worden gebracht. Sommige snoepjes zijn over de houdbaarheidsdatum, maar de kooplieden verkopen ze nog steeds en de kinderen worden ziek. Niet in ons geval! Daar ben ik blij mee.

Wat ze allemaal meebrachten!!! Het was geweldig. Het was een geweldige dag. De klas was al voorbereid. We zaten in kleine groepjes. Vooraan zetten we al het eten en drinken, mooi uitgestald.

We ontbijten normaal gesproken op school, dus dat is wat we deden. De kinderen konden zelf kiezen wat ze wilden eten. (eten, geen snoep tijdens het ontbijt). Daarna speelden we samen verschillende spelletjes: touwtrekken, lopen met een ei op een lepel en blikgooien. Het was veel, zoals je op de foto's kunt zien.

Mijn twee vriendinnen kwamen het met ons vieren: Angelina en Cecilia. Angelina bereidde pobbela voor de lunch. Mijn favoriet! Het is gemaakt van bonenmeel met een heerlijke saus. Mmmmmmm! Heerlijk!

Het was een geweldige dag.

Nu kunnen we echt genieten van de vakantie!

73 Regenseizoen pech

Mon, 03 Nov 2025 19:41:01 GMT

Regenseizoen pech

De eerste schooldag van het nieuwe schooljaar, begon met horten en stoten! Het regenseizoen komt langzaamaan op zijn hoogtepunt, wat betekent dat de wegen heel slecht beginnen te worden.

Na overleg met Richard besloot ik de korte route te nemen naar Kori, waar ik Gilbert ophaal. Helaas was dat niet echt een goede keuze…

Ik was nog niet eens halverwege op een niet echt goede weg, toen ik een perfect stukje weg zag. Jippie!

Helaas, de 4 wielen stonden op dit perfect stukje weg en ik zat vast. Op de foto’s is het niet heel duidelijk te zien, maar rijden was in ieder geval niet meer mogelijk.

Gelukkig leef ik dan in Ghana. Binnen 5 seconden kwamen de omwonenden al helpen. Zelfs de vader van Lois kwam helpen. Wat op zich heel grappig was, want die ziet ons staan, brengt zijn moeder en Lois naar het ophaalpunt (links af) en vervolgens komt hij met zijn 2 andere kinderen weer langs zijn huis om ons te helpen!

Met vereende krachten hebben ze de bus uit de modder gekregen!

Een uur te laat kom ik op het busstation waar ik ook nog een aantal kinderen op moet halen: daar bleek ik een lekke band te hebben!

Om 11 uur kwamen we uiteindelijk op school aan!

De vrachtwagen op de foto’s zat 2 dagen vast in een enorme plas water. Toen hij eruit werd gehaald, was de vooras gebroken en stonden de wielen naar elkaar toe, in plaats van parallel!

70. Bezoek van nieuwe Ghana Education (waarnemend) directeur

Fri, 20 Jun 2025 11:35:40 GMT

Bezoek van nieuwe Ghana Education (waarnemend) directeur

Builsa North heeft een nieuwe (waarnemend) directeur voor de Ghana Education Service. Richard en ik gingen op bezoek om onszelf en de Lumen Mundi Foundation voor te stellen.

Het was een kort bezoek, zeer’ to the point’, zeer informatief. En het goede nieuws is, dat hij ons wilde bezoeken!

Diezelfde week was hij al in Siniensi. Samen met de beambte voor special onderwijs en de beambte voor human resource. Ze waren echt onder de indruk! Dat is extra goed om te weten, want de vorige directeur vond dat we onder de Sociale Welfare moesten vallen. Maar wij zijn onderwijs! En gelukkig herkende deze directeur dat meteen!

Kennedy, de beambte voor speciaal onderwijs, had de school al eerder bezocht. Hij was ook erg onder de indruk. Er is veel werk verzet en er zijn nog veel meer kinderen geholpen.

GES heeft ook een bezoek gebracht aan de Community Based Workshop. Nogmaals, een groot compliment voor ons! Ze kochten potten en cooking bags (vroeger hadden we daar een hooikist voor! Super!

De directeur nodigde de Lumen Mundi School uit om op Onafhankelijkheidsdag te marcheren, wat een grote verrassing was, omdat er maar 10 basisscholen waren uitgenodigd, en wij zouden nummer 11 zijn.

Maar dat komt in de volgende blog!

71. Onafhankelijkheidsdag.

Fri, 20 Jun 2025 11:35:39 GMT

Onafhankelijkheidsdag.

Het was een hele voorbereiding op Independence Day. Onze kinderen vinden het leuk om te oefenen voor het marcheren. En iedereen is erg blij dat ook de Community Based Workshop mee marcheert, rolstoelen duwend.

Het verschil tussen de mars van vorig jaar (onze eerste keer) en nu, was dat het nu niet zo onverwacht kwam, en we hadden de ervaring al. Mooi om te zien is dat Ezekiel en Saviour vorig jaar erg verlegen waren om zelf te marcheren (op hun knieën). Nu wilden ze niet meer horen over gedragen worden of in een rolstoel zitten! Ze waren zo trots! En we waren trots op hen!

De organisatie was veel beter: omdat we erg langzame 'marcheerders' zijn, zal de school achter ons ons waarschijnlijk willen inhalen. Dit jaar gaf de organisatie ons ruim de tijd voordat de andere scholen mochten vertrekken.

Voordat we konden marcheren waren er veel toespraken en een demonstratie in marcheren door de Senior High Schools van Sandema. Eindelijk mochten we vertrekken! We marcheerden op een plein. Vooraan begroet je de politiecommandant, de waarnemend directeur van GES, de militairen en een vertegenwoordiger van de District Assembly. De vertegenwoordiger van de District Assembly, de coördinator, gaf ons 300 GH¢, de Koningin-Moeder gaf ons 20 GH¢, en iemand van het publiek schonk elk 10 GH¢ aan Saviour en Ezekiel.

De volgende dag hebben we dat geld gebruikt voor een traktatie aan de hele groep!

69. Repetities voor Lumen Mundi's kerstspel

Thu, 20 Feb 2025 08:57:02 GMT

Repetities voor Lumen Mundi's kerstspel

Voor het tweede jaar op rij wilden we de kerstvakantie beginnen met een kersttoneelstuk. Ouders, mensen uit de Naasa Community, ons bestuur en andere gasten zijn uitgenodigd. Maar dat betekent natuurlijk dat we moeten repeteren.

We hebben nu 18 kinderen op school, dus we hebben ook 18 rollen nodig. We hebben kinderen die niet kunnen lopen of praten, dus is er personeel om dat voor/met hen te doen. En we willen niet dat de kinderen dezelfde rol hebben als vorig jaar. Dit jaar hadden we Jozef, Maria, 3 engelen. 3 koningen, 3 herders, 4 herbergiers, koning Herodes met 2 bewakers/bedienden.

Voor de nieuwe kinderen was het heel vreemd om een rol te spelen in het kerstspel. We hebben de liedjes in de klas ingestudeerd met een extra nummer: 'Oh come all you faithful'. Buiten hebben we het stuk gerepeteerd, ontelbare keren. Slechts in 2 weken tijd. Het resultaat mocht weer gezien worden!

En, extra dit jaar: De dames van de Zijden Draad hebben ons een kerstdiner aangeboden. Het was heerlijk, en supergezellig! Een goede afsluiting van het jaar!

Als je ook het resultaat van het toneelstuk wilt zien, kun je de video bekijken, geplaatst onder MEER- VIDEO'S

68. Excursie naar het Chiefs Palace in Sandema, voor de opening van het Feok-festival

Thu, 20 Feb 2025 08:50:35 GMT

Excursie naar het Chiefs Palace in Sandema, voor de opening van het Feok-festival

Elk jaar vieren we het Feok-festival in het Builsa-district. Het is om de dappere krijgers te eren, die vochten tegen de slavernij. Uit elk dorp komen de krijgers om te dansen, volledig gekleed als een krijger uit die tijd. De eerste dag moeten de krijgers uit alle dorpen de Paramount Chief begroeten. Daarna gaan ze naar de markt, om daar de oorlogsdans te laten zien.

Dit gaat zo door tot de volgende marktdag (3 dagen later) waar het festival eindigt met een groot feest op het 'debbah'-terrein, waar alle hoogwaardigheidsbekleders, lokale en gouvernementele, en tal van andere mensen komen om alle krijgers te zien dansen. Builsa-mensen die in het buitenland of in het zuiden wonen, komen vaak dit evenement kijken! En ik moet zeggen: het is echt bijzonder om het festival mee te maken!

Wij besloten de opening te bezoeken. Dat is niet zo druk, dus alle kinderen kunnen de dansers en de 2 paarden zien die in Sandema wonen! Een kleine uitdaging is, dat de dansers op hun eigen tijd komen. (Dat wil zeggen, als een hele gemeenschap, niet individueel.) Een voordeel daarvan is, dat de droge grond niet wordt rond ‘gedansd’ door de dansers, waardoor je nog steeds kunt ademen! Het was een geweldige happening.

We gingen met de bus, met een rolstoel en we hadden ons spandoek bij ons. (Om te zien en gezien te worden!) We zagen 5 gemeenschappen hun oorlogsdansen dansen. We zagen 2 paarden, we zagen de Paramount Chief, én we hebben foto’s van ons met een paar krijgers kunnen maken.

67. Adangabey Royal Academy bezoekt Stichting Lumen Mundi

Thu, 20 Feb 2025 08:47:31 GMT

Adangabey Royal Academy bezoekt Stichting Lumen Mundi

Yaw Adangabey is een man die ik al ken sinds hij een kleine jongen was, wonend in het Horizons Children Centre. Hij zit in een rolstoel en heeft spasmen. Hij is normaal intelligent, maar omdat hij de school niet in kon, ging hij helemaal niet naar school.

Er waren altijd kinderen in het centrum die bereid waren om hem zijn eten te brengen, hem te wassen, voor hem te wassen en zijn rolstoel naar het centrum en terug te duwen.

Toen was Yaw niet blij met mijn bemoeienis, maar nu is hij dat wel. Hij kwam zelfs naar de Lumen Mundi School en vertelde de kinderen wat er gebeurd was!

Eerst kwam Yaw alleen om met onze kinderen te praten: hij vertelde hen hoe ik hem dwong om zelf zijn eten te halen, zelf de was te doen en zichzelf te wassen. Hij was op dat moment niet gelukkig. Maar kijk nu eens naar hem: hij opende een privéschool in Gbedema en hij heeft 8 mensen voor zich werken. Hij is de directeur van Adangabey Royal Academy!

Hij vertelde onze kinderen dat ze zoveel mogelijk moeten leren, zodat ze zoveel mogelijk voor zichzelf kunnen zorgen. Hij zei: Stel je voor dat je zo oud bent als ik, en je hebt iemand nodig om je te wassen.

Hij zei ook: 'Wat mensen met een handicap kunnen doen; kunnen wij beter!'

Een week later, op 28 november 2023, nam hij een aantal kinderen van zijn school mee om bij ons op bezoek te komen. Het was een geweldig bezoek, zowel voor hun kinderen als voor de onze! De kinderen zagen alle drie de groepen, te beginnen met de kinderen die in staat zijn om naar een reguliere school te gaan. Ze zagen niet zoveel verschil met hun school.

De tweede groep was een beetje meer anders. En de laatste groep, met de kinderen die niet kunnen lopen of praten, was wel erg vreemd. Uiteindelijk speelden ze allemaal samen. Je kon zien hoe de kinderen met elkaar omgingen. Wij, de volwassenen, zouden van deze kinderen moeten leren.

Geen aannames gedaan, geen oordelen: gewoon meedoen!

66. Humanitarian Award Global

Fri, 22 Nov 2024 10:37:39 GMT

Humanitarian Award Global

Margreet is genomineerd voor de Humanitarian Award Global. Dat was een grote verrassing! Margreet vindt dat het wordt verdiend door het hele team van Stichting Lumen Mundi. Dus, iedereen, het bestuur, ouders, kinderen en personeel, bedankt voor het mogelijk maken van deze Award. Met z'n allen hebben we het verdiend!

Richard en Margreet vertrokken naar Accra, waar op 26 oktober in het Royal Beach Hotel de Award werd uitgereikt aan alle winnaars. Het was een echt avontuur. We hebben veel mensen ontmoet, genetwerkt en Margreet is een paar keer geïnterviewd.

Na dat alles werden de Awards uitgereikt, in een zeer mooie, enorme zaal, met een groot podium en twee gastheren. Er waren drie pauzes met lekkere muziek, twee keer een sing-a-song writer op gitaar en een zeer jonge dame op een saxofoon. Ze speelden geweldige! Uiteindelijk kreeg Margreet de Award.

Ze vergaten haar de sjaal te geven. Maar die kreeg ze daarna van een van de organisatoren: Mr. Wisdom Dordoe. Dat maakte het nog specialer!

65. De eerste excursie

Fri, 22 Nov 2024 10:30:21 GMT

De eerste excursie

De eerste excursie is een feit! Begin oktober zijn we naar de brug in Doninga geweest. Dat is een brug gebouwd door Munck Infrastructuur, die ons enorm heeft geholpen toen we in Siniensi begonnen.

Onze kinderen zijn niet gewend om het huis/terrein uit te komen. We willen ze leren dat er meer is dan hun huis-, compound- en Sandema-markt. Doordat ze naar school gaan weten ze dat Siniensi ook bestaat, sommige kinderen gaan op familiebezoek in andere dorpen, maar dat is echt een uitzondering.

Met z'n allen in de bus (inclusief het personeel en de naaisters) en twee trommels begon de reis. Godfred speelde op de trommel en de rest zong! Dat was al een groot, groot feest! Onderweg vroeg ik of ze wisten waar we heen gingen. Ezekiel antwoordde: 'Ja, om veel water te zien!' En inderdaad, dat hebben we gezien!

Het was een bewolkte dag, wat erg goed voor ons was, dus het was niet zo warm. Er waaide een lekker briesje. Iedereen was enthousiast toen we aankwamen. We hadden alleen één rolstoel meegenomen, omdat een andere niet meer in de bus paste. Dus werden een paar kinderen over de brug gedragen.

We liepen van de ene naar de andere kant en ondertussen vertelde Margreet over de kracht van het water: waarom maakt een rivier bochten; waarom is daar een strandje en aan de overkant rotsen.

Het was een super dag!!

64. Vier nieuwe leerlingen

Fri, 22 Nov 2024 10:24:41 GMT

Vier nieuwe leerlingen

Tijdens de start van het nieuwe studiejaar hebben we vier nieuwe studenten mogen verwelkomen: twee jongens en twee meisjes. Arafat, een jongen van bijna 14 jaar oud; Awonbolomi, een meisje, 5 jaar oud; Godson, een jongen, 6 jaar; en Awentimi, 11 jaar oud.

Ze kwamen wel allemaal na elkaar (ongeveer een week ertussen) in de groep, wat de groep de tijd gaf om zich aan te passen aan de nieuwe kinderen. En, zoals altijd, is de start altijd moeilijk. Arafat heeft autisme. Hij kan alles, wil overal bij helpen. Hij spreekt niet erg duidelijk, dus het kostte de kinderen wat tijd om hem te begrijpen. Hij komt heel graag naar school. Als hij je in de stad ontmoet, voel je een arm om je nek: zo blij is hij je te zien.

Awonbolomi is een heel blij meisje. Ze praat niet, wat de communicatie bemoeilijkt. Ze is niet gewend om met andere kinderen te spelen, dus ze wil zomaar speelgoed meenemen. De andere kinderen weten al dat je het moet vragen. Awonbolomi speelt graag met andere kinderen, dus geeft ze ook speelgoed aan hen. Dit alles bij elkaar maakt het voor de rest moeilijk om te begrijpen wat haar plannen zijn. Dat is echt een uitdaging voor ze.

Godson een van de jongste. Hij spreekt ook niet. Hij maakt op een vriendelijke manier contact. Hij is niet gewend aan blanke mensen, dus hij kan Margreet heel serieus observeren, best lang. Totdat iemand om zijn aandacht vraagt, dan stopt hij met observeren. Dat zal, hopelijk snel goed gaan komen. Hij speelt graag buiten. Hij observeert voordat hij begint te spelen.

Awentimi is gewend om naar school te gaan. Ze spreekt heel duidelijk, maar net als een paar andere kinderen wil ze geen fouten maken. Dus, of ze antwoordt niet, of met zo'n zachte stem dat je haar niet kunt horen. Dat is geen probleem. Wanneer ze zekerder van zichzelf is, zal ze zich zeker positief ontwikkelen, dan komt dat antwoorden ook wel.

Ze vindt het erg leuk om naar school te gaan. Het gebeurde een keer op de maandag, dat ze, voordat de bus haar kwam ophalen, naar haar tante op haar vorige school ging! Gewoon om hallo te zeggen.

63. Lege flessen verwerken oftewel: een stoel maken voor buiten.

Fri, 30 Aug 2024 11:25:07 GMT

Lege flessen verwerken oftewel: een stoel maken voor buiten.

Eerst gingen Richard, Godfred en onze Amerikaanse gasten Sam en Lydia, naar een basisschool in Siniensi. Ze hadden het over afvalmateriaal; Wanneer is iets echt afval en wanneer kan het worden hergebruikt/geüpcycled.

Daarna verzamelden ze samen met de schoolkinderen veel afval uit de omgeving.

Toen ze terug waren op de Lumen Mundi School, vulden we allemaal samen (kinderen, personeel van de school en personeel van de community-based workshop) de flessen, blikjes en alles wat zand kan bevatten.

Ondertussen oefenden de kinderen hoe ze elkaar konden helpen, en bedacht Asiuk een hulpmiddel om de flessen gemakkelijker te vullen! Asianab en Faith brachten de flessen naar de plek waar de stoel gebouwd zou worden.

Onze naaister Felicity mengde het cement, dus het was klaar voor gebruik! Om eerlijk te zijn, herkende ik haar in eerste instantie niet in haar overall!

Onze workshopleider Sophia heeft de fundering gegraven en er kiezels ingelegd, met cement erop. Daarna was het tijd voor de eerste laag flessen die de basis vormden. De fundering wordt afgedekt met cement, als de hoogte is bereikt om met de stoel te beginnen, nadat de hoogte van de fundering is bereikt.

Daarna bouwden we de stoel. Voordat je de 'zitting sluit hebben we ‘echt’ afval erin gedaan, zodat dat niet verbrand hoeft te worden. Misschien niet de beste manier om van je afval af te komen, maar altijd beter dan verbranden!

Later gaan we de stoel nog afsmeren én, op speciaal verzoek van Sam en Lydia, maken we ook kussens!

Bedankt Sophia en Mary.

62. Het verhaal van Apatawen.

Fri, 30 Aug 2024 11:20:39 GMT

Het verhaal van Apatawen. (Een langer verhaal dan normaal)

Apatawen kwam in februari 2023 naar onze school. Zijn moeder kwam als vrijwilliger bij ons werken. Bleef het maar zo'n positief verhaal... (eerste foto)

Zoals iedereen in het Westen waarschijnlijk weet, worden kinderen met een handicap vaak niet geaccepteerd in de samenleving. De handicap zou besmettelijk zijn; Deze kinderen zijn van de duivel; het is een straf van God; het zijn heksen; en wat al niet meer. Dit is de eerste keer dat we er zo duidelijk mee geconfronteerd worden. En dat is moeilijk, heel moeilijk te begrijpen! Zeker als het gaat om zo'n leuk en intelligent kind als Apatawen.

Begin 2024 is Apatawen twee keer in het ziekenhuis opgenomen. Hij heeft zwakke longen en had beide keren een longontsteking. Toen we tijdens de tweede ziekenhuisopname op bezoek kwamen, lag Apatawen helemaal alleen op bed. Zijn moeder was in geen velden of wegen te bekennen. Ze was naar huis gegaan. Hier in Ghana is het gebruikelijk dat je als ouder voor je kind zorgt als het wordt opgenomen in het ziekenhuis, je laat het niet alleen.

Lumen Mundi, met hulp SOS Ghana en onze Amerikaanse vrienden, betaalden de medicatie en zorgde er een aantal keren voor dat hij eten kreeg. Tijdens bezoeken klaagde hij over honger. Na een paar dagen mag Apatawen gelukkig weer naar huis.

Toen, in maart 2024, kwam hij plotseling niet meer naar school. Hij blijkt door zijn moeder te zijn afgeleverd bij zijn vader in Kumasi. Detail: de vader was niet thuis en ze zette hem gewoon bij hem voor de deur. Gelukkig belden de oplettende buren de vader.... De vader heeft een drukke baan en hij besluit Apatawen mee te nemen naar zijn moeder in Sandema.

Natuurlijk waren we blij toen Apatawen weer naar school kon, dus gingen we hem thuis ophalen. Er was niemand in het huis en Apatawen lag buiten ongewassen op een mat. Hij was zo mager dat we geschokt waren. We hebben ervoor gezorgd dat hij direct in het ziekenhuis onderzocht kon worden (tweede foto).

Diezelfde dag brachten we hem een pan met eten... veel meer dan hij normaal at, maar hij at de pan half leeg, in een snel tempo, normaal gesproken is Apatawen een zeer langzame eter. (foto3)

Tijdens de schoolvakanties ging iedereen van het personeel op bezoek bij Apatawen om te kijken hoe het met hem ging. De tweede keer dat ik ging, samen met Godfred (want ik spreek geen Buili), waren we geschokt: Apatawen lag op een stinkende mat, helemaal onder de poep! Er was overal poep: op zijn benen, zijn armen, zijn buik..... Op dat moment besloten we de vader te bellen en toestemming te vragen of we hem mee mochten nemen. Er werd zeker niet voor hem gezorgd.

Hij is bij mij komen wonen, tijdelijk. Het was spannend, maar hij raakte er snel aan gewend en er kwamen heel regelmatig veel buurkinderen op bezoek. Dat was super! Maar uiteindelijk werd het me te veel: naar school gaan en de rest van de dag voor Apatawen zorgen. Hij kan niet zitten of lopen, dus hem naar de markt brengen, of waar dan ook, moest met een cando gebeuren en was dan nog een enorme organisatie. Als mijn 14-jarige buurman er niet was geweest, die mijn vergeten boodschappen deed, of met al het andere hielp, had het niet veel langer kunnen duren.

In die 3 maanden is de moeder 2 keer op bezoek geweest. (En meerdere keren zou ze komen, maar kwam ze niet opdagen). Oma en zijn tante kwamen gelukkig vaker. Samen met Richard zijn we op bezoek gegaan bij moeder, ze is hertrouwd en gaat verhuizen naar Gbedema. Toen we daar aankwamen kwamen we een oudere dame tegen en ze zei dat de moeder net weg was. Ze zou haar halen. Moeder was in geen velden of wegen te bekennen. Ze wilde ons niet zien en bleef in haar schuilplaats.

Op dat moment besloten we naar de Chief van Gbedema te gaan. Een Chief maakt bindende regels, onder andere op nationaal niveau. De Chief regeerde: de man is getrouwd met de vrouw... Niet met de jongen. Moeder staat volledig in haar recht....

Dus Apatawen woont nu weer bij zijn oma. We vroegen zijn tante, een jonge vrouw met een baby, of ze voor Apatawen kon zorgen. Ze was erg enthousiast, vooral toen ze hoorde dat ze 350 GH¢ per maand zou ontvangen. Helaas kwamen we er al snel achter dat deze dame niets deed: Twee oudere vrouwen hebben haar verteld dat ze niet voor Apatawen moest zorgen.... Haar volgende kind zou dan geboren worden met een handicap! En iedereen in de omgeving van Apatawen gelooft dat.

Dit is hoe ver we nu zijn. We hebben nog wel wat plannen voor de nabije toekomst, maar die moeten eerst nog uitgewerkt worden. We hebben in ieder geval besloten om een jaar eerder dan gepland te beginnen met het bouwen van een huis, zodat kinderen als Apatawen in een veilige liefdevolle omgeving kunnen opgroeien!

(En ik ben ervan overtuigd dat Apatawen naar de universiteit kan gaan, als hij wordt toegelaten tot de reguliere scholen. Dat kan ik nu natuurlijk niet bewijzen. Maar ik weet dat hij erg intelligent is!)

61. Dagelijkse routine

Fri, 30 Aug 2024 11:14:45 GMT

Dagelijkse routine

We hebben een vast ritme op onze school. Dat gaat wel eens mis, door de regen komen we later aan (Je kunt echt niet veilig rijden!), of omdat kinderen wat later bij het opstappunt zijn of.... Meestal komen we rond 9 uur op school aan.

De kinderen die zelf niet kunnen gaan, worden naar hun plaats gebracht. Dit geldt niet voor Lois en Rosemund. Ze worden eerst op hun speelmat gelegd omdat ze niet zelfstandig kunnen zitten. Als alles geregeld is, nemen Mary en Godfred hen op schoot. Ondertussen worden alle tassen op de piano gezet, door personeel en kinderen, het ontbijt wordt er alvast uitgehaald en op de piano gezet. De tassen van de 'luier'-kinderen gaan naar de badkamer.

Als iedereen in de kring zit, delen David, Asiuk, Asianab of Faith de muziekinstrumenten uit. Een kleine moeilijkheid voor hen is nog steeds, dat ze als laatste moeten kiezen voor een instrument... Dat is lastig!

Zodra dat is gebeurd, beginnen we met de reguliere begroetingen. Dan zingen we, onder muzikale begeleiding van iedereen, 4 liederen: om iedereen welkom te heten; oefen de dagen van de week; om God te begroeten. Dit wordt gevolgd door het uitspreken van letters, ze in de lucht te schrijven en samen woorden te bedenken. Iedereen is erbij betrokken. Ook de kinderen die niet kunnen praten, of dat niveau gewoon nog niet hebben bereikt. We sluiten af met een korte kringdiscussie over wat er thuis is gebeurd.

Dan komt het ontbijt. We delen vaak samen. Niet iedereen krijgt het ontbijt thuis. Meestal helpen David, Asiuk of Faith met opruimen voordat de lessen beginnen.

De lessen worden gegeven in 2 groepen. Een groep waarvan we denken dat ze uiteindelijk de overstap naar het reguliere onderwijs kan maken. En een groep die veel meer moeite heeft met leren. Er is nog een derde groep, zij krijgen een massage, lichamelijke oefeningen, of spelen in de snoezelruimte of buiten op de schommel.

Om 12 uur eten we een warme maaltijd. De kinderen die kunnen helpen doen om de beurt de afwas, terwijl de andere kinderen buiten spelen. De middag is voor knutselen, opdrachten afmaken, muziek maken of voor de muzikale afsluiting van de week.

De afsluiting begint met een heel kort liedje voor elk kind afzonderlijk, terwijl Mary, Godfred of Margreet (of met z'n allen) het kind knuffelt of kietelt. Dan gaat alles en iedereen, die naar Sandema gaat, weer in de bus, en als een kind aankomt waar hij of zij uitstapt, zingen we hetzelfde liedje nog een keer! (Om dat weer uit je hoofd te krijgen als je thuiskomt!)

60. Afscheid Dora

Mon, 20 May 2024 19:31:44 GMT

Afscheid Dora

Zo vieren we een afscheid!!

Er zijn in het afgelopen jaar 3 kinderen vertrokken zonder enig bericht, helaas. Maar van Dora wisten we het wel! Dus een goed afscheid georganiseerd, dat Dora en wij, niet zullen kunnen vergeten.

De dag van Dora’s afscheid was ook de dag dat we vakantie kregen.

We zijn gestart met een boekje maken voor Dora. Iedereen maakte een tekening en schreef daarbij een verhaaltje. Alle kinderen, de staf en ook de mensen van de workshop. Het was een heel werk, maar ook heel erg leuk om te doen!

We hebben samen gegeten voor de laatste keer op de veranda, want binnen stond alles al klaar voor het grote feest.

Godfred en Martha namen het drummen voor hun rekening, onder leiding van Mary gingen de kinderen aan het dansen! Ook de kinderen die niet kunnen lopen. Het was een super feest, met traktatie. Het beste is gewoon naar de foto’s en de video kijken. Dan ziet u precies hoe we met z’n allen genoten.

Na dit feest hebben Godfred en Margreet Dora naar huis gebracht. Ze heeft haar boekje meegenomen en aan haar moeder laten zien. En verder natuurlijk alle werkjes die ze gemaakt heeft op school!

Dora gaat verhuizen naar Kumasi. Wat zullen we haar missen! Vooral Faith en David, her best friends forever!

59. Wat te doen als ineens je oma overlijdt

Mon, 20 May 2024 18:56:41 GMT

Wat te doen als ineens je oma overlijdt

Vrijdag 29 maart jongstleden overleed de oma van Dora. Oma zorgde voor Dora. Dora woonde bij haar in huis. Op deze vrijdag komt Dora thuis en ze ziet oma slapend op haar stoel. Niets vreemd aan de hand, want dat gebeurde wel vaker.

Dora kan goed voor zichzelf zorgen, dus ze maakte zich niet zo druk. Maar toen haar vriend David op bezoek kwam, was er toch wel een probleempje. Het leek alsof oma had geplast. Er lag nattigheid onder haar stoel en het rook ook niet zo lekker.

Maar David en Dora hadden het al gauw de opgelost. Samen zouden ze oma wel wassen en de kamer dweilen en schoonmaken. Zo gezegd, zo gedaan.

Hoe uiteindelijk duidelijk werd dat oma overleden was, weet ik niet. (Het was buiten rond de 45 graden Celcius.) Wat ik wel weet is dat Dora en David heel goed voor oma hebben gezorgd, terwijl de volwassenen, wonend rondom oma en Dora, helemaal niets gedaan hebben. Ik ben trots op deze twee kanjers!

Maar daar wordt in de Ghanese cultuur iets anders over gedacht. Ze hadden oma niet meer aan mogen raken, dus de kinderen moesten een rituele reiniging ondergaan.

Dat betekent dat er bij een meer een tunneltje gegraven wordt waar de jongen 3x naakt doorheen wordt getrokken en het meisje 4 keer. (Vrouwen hebben het altijd zwaarder!) Daarna kunnen ze zich gaan wassen. Er hoort ook bij dat je hoofd geschoren wordt.

Nu weet ik niet wie er vreselijk boos waren op de kinderen, maar dat dit volwassenen waren is wel duidelijk. Dora en David wonen beide in een cultuur waar je als kind geen vragen mag stellen. Dus wat deden ze: ze handelden op een manier waarvan zij dachten dat het goed was: oma had geplast in haar slaap, dus dan moet ze gewassen worden en de vloer moet gedweild!

58. Onafhankelijkheidsdag

Tue, 26 Mar 2024 11:53:14 GMT

Onafhankelijkheidsdag

De schoolkinderen en heel veel andere groeperingen marcheren om op 6 maart de onafhankelijkheid van Ghana te vieren.

Het team van Lumen Mundi wilde dit jaar graag meedoen aan de viering van de onafhankelijkheid. Om eerlijk te zijn, ik zag er erg tegenop. Het is heel officieel en iedereen ziet je: Was dit wel de juiste gelegenheid om naar buiten te treden met onze kinderen?

Ik had echter niet hoeven twijfelen. Het was geweldig!

Mary en Godfred hebben geoefend met de kinderen, en dat helemaal vanaf nul. Maar zij én de kinderen waren super enthousiast en iedereen deed ontzettend hun best.

Marcheren houdt veel in: je moet in hetzelfde tempo lopen, je moet op je plek blijven en je buurman/vrouw in de gaten houden. En dit allemaal als er héél veel mensen naar je kijken!

Op 6 maart ging het in het begin allemaal een beetje mis, maar uiteindelijk was iedereen op de plek waar hij wezen moest, maar je kan niet alles hebben zullen we maar zeggen. Helaas kon Loïs niet tegen het kabaal, maar haar grootmoeder heeft mee gemarcheerd. Superfijn!

Voorop ging Mary, daarachter Saviour en Ezekiel, op hun knieën, dan volgenden Asiuk en Dora, Akanzereba en David, en daarachter de rolstoelen. Helaas ging het te langzaam voor de organisatie, dus uiteindelijk liepen Mary en ik voorop met Ezekiel en Saviour op de arm.

Maar trots dat iedereen was!!!!

En toen ik later in het centrum was, kwamen er verschillende mensen feliciteren: Geweldig wat we gedaan hebben.

Mijn twijfel is geheel en al verdwenen en volgend jaar zijn we weer van de partij!

57. Akanzereba

Tue, 26 Mar 2024 11:47:34 GMT

Akanzereba

Drie weken geleden kregen we bezoek. Asiuk en Saviour hadden de broer van Asiuk meegenomen. Een jongeman van 17/18 jaar (denk ik). Nu komt dit wel vaker voor; de zussen van Saviour zijn zeer regelmatig meegekomen met Asiuk en Saviour, totdat de familie ging verhuizen naar Sandema. Vanaf die verhuizing woont Saviour bij Asiuk in huis.

Voor mij was het bezoek van Akanzereba dan ook ‘gewoon’: een keer kijken wat mijn broertje de hele dag doet.

Maar dat was dus een verkeerde aanname. Akanzereba komt elke dag mee naar school. Hij leert mee met de zwakste groep en gaat binnenkort naar de betere groep. Hij is super gemotiveerd. Hij verwelkomt de bus elke morgen met een groot enthousiasme, pakt samen met Asiuk al de spullen die ik elke morgen meeneem naar school en zet ze in het tweede klaslokaal.

Hij helpt kinderen mee in en uit de bus stappen. Hij begint overigens niet aan Gilbert…te zwaar! Maar, dat betekent zeer zeker dat hij zijn verantwoordelijkheid kent en neemt! Een super goed voorbeeld voor onze groep.

Helaas denk ik, dat hij, als het regenseizoen weer begint en dus het werken op land weer belangrijk is voor het gezin, Akanzereba moet afhaken. Zijn verantwoordelijkheid ligt dan weer bij het gezin.

Uiteraard weet ik dit niet, maar: Akanzereba is een aanwinst voor ons en ik hoop van harte dat hij blijft komen.

Misschien een analfabeet minder in de toekomst van Builsa!

56. Snoezelruimte

Mon, 12 Feb 2024 07:48:46 GMT

Snoezelruimte

Afgelopen week hebben we, samen met de mensen van SOS-Ghana, hard gewerkt om onze snoezelruimte in te richten. Zij, Sophie, Chris en Neele, hebben een hele dag geknutseld met de mensen van de workshop om materialen te maken.

Van De Dames van de Zijden Draad hebben we een muziek mobiel en een snoezellamp gekregen. En van de beide organisaties een bijdrage om de ruimte in te richten.

Richard en zijn leerling Asiawen hebben een deur gemaakt, een hangmat opgehangen en alles aan de muur of het plafond bevestigd en ik heb de ruimte verder ingericht. Het was een leuke klus.

Dit project is nog niet helemaal afgesloten, er moet nog een schapje komen voor de snoezelllamp en de afstandsbediening; de gordijnen moeten nog genaaid worden en er moet een oplossing gevonden worden om de vloer degelijker te maken.

We hebben gekozen voor yogamatjes, omdat dat goed schoon te houden is, in combinatie met badmatjes van verschillende kleuren. Alleen dat schuift nogal. Dus waarschijnlijk gaan we het vastlijmen, wat betekent dat de inrichting niet zo makkelijk veranderd kan worden.

De eerste 3 kinderen hebben vrijdag proefgedraaid. Ik kan alleen maar zeggen dat het een heel groot succes was!

Iedereen die een bijdrage gedaan heeft, praktisch of financieel, namens de kinderen: Super bedankt!!!

55. We hebben een minibus!

Mon, 05 Feb 2024 07:57:58 GMT

We hebben een minibus!

Meestal zijn mij blogs niet zo lang, maar dit avontuur wil ik toch echt even met jullie delen!

In de laatste week van de kerstvakantie, zijn Richard en ik afgezakt naar het zuiden van Ghana, om precies te zijn naar Accra.

We hebben van de Louisa Stichting geld gekregen om een busje te kopen! Zoals u zich kunt voorstellen, zijn we daar heel erg blij mee! Om het busje te kopen was nogal een avontuur!

Richard heeft het meeste werk verricht in deze. Hij heeft, uiteraard wel in overleg, een busje gekocht. Hij heeft het laten keuren door een vriend die monteur is, dus dat zat allemaal wel snor!

Daarna moest het echter nog bij de D.V.L.A. (Driver Vehicle Licensing Authority) A.P.K. gekeurd worden. In het kort gaat het zo: je laat het bewijs zien dat je een busje gekocht hebt. Dat doe je samen met de vorige eigenaar en alle papieren. Dan wordt de bus gekeurd, daarna krijg je daarvan het bewijs. Ze vragen je vingerafdrukken om alles ook nog eens digitaal vast te leggen. En alles wordt bevestigd in een sticker van de A.P.K. en reflectors die over de hele lengte van de bus moeten worden geplakt, en uiteraard de nummerplaten.

Maar…..

De overdracht en de keuring was snel geregeld. De D.V.L.A. wilde ons gele nummerplaten geven. Dat betekent voor commercieel gebruik. Daar gebruiken wij de bus niet voor, dus wij willen graag witte nummerplaten. Gele nummerplaten houdt overigens ook in dat je bij elke gelegenheid gestopt wordt door de politie. Dat is bij voorbeeld van Sandema naar Bolgatanga al 5 keer! Deze nummerplaten hebben we moeten betalen (85 euro).

Ok, dus bezig om witte platen te krijgen: daarvoor moest eerst onze naam op de bus. Dat moest toch gebeuren, dus dat was geen probleem. Toen moest er een brief naar de C.E.O. van D.V.L.A. geschreven worden. Met briefhoofd, wat ik niet bij me had. Ook dat hebben we met wat gehannes voor elkaar gekregen. Die brief brachten we naar het Hoofdgebouw van de D.V.L.A. Helaas, C.E.O. niet aanwezig. Kom morgen maar terug….

De derde dag, de dag dat we naar Sandema terug hadden willen gaan, mocht iemand anders de papieren tekenen, omdat de C.E.O. nog steeds niet aanwezig was. We mistten een formulier, maar Richard was zo slim geweest om alle papieren van het andere D.V.L.A. kantoor mee te nemen. Ondertussen was het woensdag 4 uur geworden en wij weer snel terug naar het andere kantoor. Achter in de rij aansluiten. En toen we aan de beurt waren was het kantoor waar de vingerafdrukken naar toe gestuurd werden reeds gesloten! Of we morgen nog maar eens terug konden komen! Je kunt je voorstellen dat ik witheet was!

Voor ons betekent dat hotelkosten, maaltijden, vervoerskosten etc. Dus alles werd alleen maar duurder.

Maar goed. Op vrijdag weer terug. We kregen onzen witte nummerplaten voor 56 euro (Deze keer met bon.) Toen moesten we de sticker nog krijgen. Daar heeft de goede man 3 (!) uur over gedaan!

Eigenlijk hoor je dan een brandblusser en de reflectors van de D.V.L.A. gratis te ontvangen, maar helaas, ook dat zat er niet in.

Het heeft ons, na de aankoop van de bus 8 (!) dagen geduurd om de bus geregistreerd te krijgen. (En toen nog 2 dagen rijden naar het noorden.)

Maar nu zijn we dan toch de blije eigenaren van een prachtig busje! Nogmaals met dank aan de Louisa Stichting! De blije gezichten van de kinderen zeggen alles!!!

54. Verdrietig nieuws

Mon, 05 Feb 2024 07:57:57 GMT

Verdrietig Nieuws

Heel verdrietig nieuws.

Op de eerste januari ontvingen we zeer slecht nieuws. Illijah is overleden. Hij was al lange tijd ziek, maar we hadden gehoopt dat hij weer naar school zou komen... hij was zelfs erg enthousiast om deel te nemen aan ons kerstspel.

Maar dat kon niet meer. Zo verdrietig!!! We zullen hem allemaal missen, vooral de kinderen, maar ook het personeel van de Lumen Mundi Foundation!

Illijah was erg blij als hij naar school kon komen. Hij was altijd zeer oplettend. Hij leerde veel. Alle liedjes die we 's ochtends zongen, kende hij uit zijn hoofd, en hij zong ze met veel vreugde. Omdat hij vaak viel, kreeg hij een rollator. In het begin wilde hij het niet gebruiken. Maar toen het vallen erger werd, accepteerde hij het en was er zelfs trots op.

Hij speelde graag met andere kinderen. De schommel was een van zijn favorieten en spelen met zand was een andere.

We wensen zijn familie veel kracht toe om met dit verlies om te gaan. We zullen hem missen.

53. Kerstviering

Mon, 05 Feb 2024 07:57:55 GMT

Kerstviering

In navolging van een traditie op de Fransiscus school in Veghel waar Margreet 8 jaar heeft gewerkt, hebben we ook een kerstviering georganiseerd bij de Lumen Mundi Foundation. Zoals bij alle optredens begonnen we met oefenen... Veel oefenen. Dat betekende bijvoorbeeld het zingen van kerstliederen tijdens onze dagelijkse opening.

De kinderen vonden het geweldig! Vooral toen Mary de kinderen verkleedkleren gaf. In het begin waren dat niet de kleren die ze tijdens de voorstelling zouden dragen: ze waren nog niet klaar. Maar een ketting, een shirt, een sjaal. Uiteindelijk werden kostuums gemaakt in de werkplaats. Vanaf dat moment was alles veel echter en opwindender!

Helaas moest Herodes iets langer wachten op zijn kleren: Chief Afulang gaf ons een traditionele schort! Met een hoge gouden kroon was hij ook echt een koning.

Margreet vertelde het verhaal in het Engels, Godfred vertaalde het in het Buli. De kinderen lieten zien wat er werd verteld.

De gasten waren de ouders, het bestuur, enkele genodigde gasten en de mensen uit de Naasa-gemeenschap. Het was een zeer succesvol optreden!

De Lumen Mundi Foundation wenst iedereen een geweldig 2024!

52. Bezoek ADDRO.

Mon, 11 Dec 2023 08:50:49 GMT

Bezoek ADDRO.

Op donderdag 23 november bezocht ADDRO de Lumen Mundi Foundation. En dat was niet zomaar een bezoekje. We kregen een enorme donatie! Ze bezochten ons vanwege de internationale dag van het kind.

ADDRO staat voor: Anglican Diocesan Development and Relief Organization.Aanwezig waren: Prince Imoro Awimba en Anyelgum Sylvester. Later kwamen ook nog vrijwilligers van Addro uit Siniensi.

Uiteraard hebben we eerst een rondleiding gegeven. Eerst de workshop. Het is prachtig om te zien dat mensen echt onder de indruk zijn van wat er allemaal in de container gedaan wordt. Het is dan ook niet niks! En het gaat nog beter worden! Richard en zijn mannen zijn druk bezig een mooie tentoonstellingsruimte te maken. Alles is steeds beter georganiseerd.

Daarna hebben we de school laten zien. De kinderen waren net buiten aan het spelen, dus er was al snel contact tussen de mensen van ADDRO en de kinderen. Ook van de school hebben ze een positieve indruk gekregen. Voor de tuin gaan ze ons ook nog ondersteuning bieden in de vorm van zaden!

En toen was het tijd voor de donatie! We ontvingen rijst voor een heel jaar, olie voor een half jaar, heel veel stukken zeep, vloeibare zeep en zeeppoeder. En daar bovenop nog luiers en toiletpapier.

We waren er helemaal van onder de indruk.

Tot slot werd ons ook nog een interview afgenomen door Gilbert Azeem Tiroog van Ghana Online News. Hiervoor kunt u de link volgen! Het is een prachtig stuk geworden!

51. De werkplaats.

Mon, 20 Nov 2023 10:48:35 GMT

De werkplaats.

Ik denk dat dit de eerste keer is dat ik een blog schrijf over de workshop. In deze blog stel ik de workshop aan je voor. Wat we daar maken, de plannen die we hebben voor de toekomst.

Maar allereerst:

Doel van de Community-based workshop:

Mensen leren hoe ze bepaalde tools moeten gebruiken, zodat ze een vak kunnen uitoefenen en
op die manier een inkomen hebben. Dit is gericht op een bepaalde techniek, maar ook op de praktische uitvoering ervan. (Naaimachines (hand en elektrisch), lasapparaat, zinsmachine, klein handgereedschap, enz. enz.)
Mensen leren om op een zo duurzaam mogelijke manier te werken.
Mensen bewust maken van hun gedrag ten opzichte van materialen en het klimaat.
Mensen met een handicap helpen groeien in hun gevoel van eigenwaarde.

Doel van de community-based workshop voor de Lumen Mundi school:

De Community-based workshop genereert fondsen om de school in de toekomst onafhankelijk te maken van Nederlandse inkomsten.
Sommige leerlingen van de Lumen Mundi-school zullen, wanneer ze de leeftijd hebben bereikt om dit te doen, betrokken worden bij deze community-based workshop. Ze krijgen taken naar gelang hun capaciteiten. (Voortzetting van het onderwijs na 18 jaar)

Vervolgens wil ik jullie wat foto's laten zien van wat we produceren en waar we mee bezig zijn.

50. Bezoek

Mon, 20 Nov 2023 10:41:58 GMT

Bezoek

Deze week kregen we bezoek van Anja Spanjers uit Heesch Nederland en Emanuel Nkruma, directeur van Compassionate Kids International School- Adawso-Koforidua.

Een heel leuk bezoek, zowel voor de kinderen, de school als de werkplaats. Emanuel had veel goede ideeën voor de workshop en voor de kinderen, Anja schilderde samen met onze kinderen bomen en kwam met leuke ideeën voor de creatieve lessen.

Saviour heeft nu 'schoenen' voor haar handen en Ezechiël 'schoenen' voor zijn knieën. Ik geloof niet dat er kinderen zijn die gelukkiger zijn met hun schoenen!

We gaan schoenen maken voor de knieën van Saviour (de slippers die we daarvoor gaan gebruiken hebben we ook van Emanuel gekregen) en dan denken we na over hoe we Gilbert bescherming kunnen bieden. Julliët, de moeder van Apatawen, heeft de schoenen gemaakt, dus we hebben al iemand met schoenmakerij-ervaring!

Ook bezochten we samen de Sandema crèche en de kleuterschool. Voor mij was dat sowieso bijzonder, want in 2008 of 2009 hebben Louise, destijds ook vrijwilliger van VSO (Volunteer Services Overseas) en ik, de klassen voorzien van een alfabet-fries op de muren en Louise zorgde ervoor dat de speeltoestellen die waren opgeslagen, buiten kwamen te staan, zodat de kinderen er mee konden betalen.

Wij, als Lumen Mundi, hebben hier afgelopen week dankbaar gebruik van gemaakt, en dat was niet de eerste keer!

Emanuel en Anja komen allebei nog een keer terug: Emanuel als nationaal coördinator van Help Ghana, en Anja als vrijwilliger.

We hebben er allemaal zin in!

49. Mary has a baby!

Mon, 20 Nov 2023 10:37:34 GMT

Mary has a baby!

Het klinkt als een kerstlied, maar dat is het niet: Onze Mary heeft een jongetje. Zijn naam is Awenseba Wilson.

We waren allemaal uitgenodigd om de baby te komen bekijken. Nu moet je ook weten dat alle kinderen graag met onze babypoppen spelen. Dora stopte soms een babypop in een doek, om op haar rug te dragen. Wanneer de kinderen binnen spelen, zijn de poppen het populairste speelgoed.

Godfred ging op de motor naar Siniensi om Asiuk en Saviour op te halen. Op de terugweg nam hij ook Ezechiël mee.

Nu maakten we de tour door de Sandema in de tegenovergestelde richting. Vanaf het busstation gingen we terug naar Billinsa en onderweg pikten we de rest van de kinderen op.

Toen we bij het huis van Mary waren, feliciteerden we allemaal Maria en de andere mensen die er ook waren. We praatten, en zongen liedjes: Welkom, welkom.... bijvoorbeeld; en later ook alle liedjes die we kennen.

We gaven Maria het cadeau dat we hadden gemaakt. Zij, en Awenseba Wilson vonden het erg leuk!

En dan de grootste verrassing voor ons allemaal: we mochten de baby allemaal even vasthouden!!

We hebben de dag afgesloten met een maaltijd bij de kleuterschool in Sandema. Lekker gespeeld in hun speeltuintje.

48. Het nieuwe schooljaar.

Mon, 20 Nov 2023 10:32:46 GMT

Het nieuwe schooljaar.

Na een heerlijke en welverdiende vakantie zijn we aan het nieuwe schooljaar begonnen. Mary is ondertussen bevallen van een zoontje. We gaan ze volgende week bezoeken.

Bijna alle kinderen waren aanwezig de eerste week. Super! We hadden dan ook iedereen persoonlijk gebeld, om aan te geven dat de vakantie voorbij was. De eerste week was leuk, hectisch en uiteraard vol verrassingen.

Allereerst was het geweldig om iedereen weer fris en fruitig te zien. Zowel de kinderen als de staf. Leuk om weer met elkaar te kletsen, grapjes te maken en te werken, want dat doen we natuurlijk ook.

De eerste week hadden we meteen al 2 kinderen die ziek werden op school. Gilbert die naar Siniensi kliniek geweest is en Ezekiel die malaria kreeg op school.

Op woensdag kregen we bezoek van yam verkopers uit de Upper-West. Ze waren zo enthousiast, dat ze watersachets voor ons gaan verzamelen en dat brengen als ze yam gaan verkopen op de markt. (Ze hebben een eigen MotorKing.) Verder kwamen er 2 dames van de organisatie die de school gespoten hebben tegen de muggen. (Ik weet niet zo goed hoe ik dat moet omschrijven.) Een van hen heeft een chop box gekocht. Net nieuw gemaakt in onze workshop. Super.

En, last but not least: op vrijdag werden Richard en ik weggeroepen omdat de directeur van Ghana Education Service haar broer had verloren. We zijn dus naar de begrafenis geweest; wat niet helemaal waar is. We waren te laat en uiteindelijk hebben we haar gecondoleerd bij haar thuis.

Hectisch dus!

47. Hard werken in de vakantie.

Mon, 20 Nov 2023 10:23:32 GMT

Hard werken in de vakantie.

Toen ik in Nederland was, de hele maand mei en nog 2 weken extra, hebben Richard en zijn leerling hard gewerkt aan de omheiing. Die was toen voor ¾ (en een beetje) klaar. Het laatste stuk moet een muur worden. Een muur met hetzelfde model als de ommuring van de container. Het visitekaartje van de Lumen Mundi Foundation!

De vader van Rosemund, een metselaar, had beloofd om ons daarmee te helpen. Daar zijn we heel erg blij mee!

Dus, eind tweede week van de vakantie (Onze grote vakantie eindigde na 3 weken op 9 oktober omdat het academisch jaar teruggelegd wordt naar augustus.) werd er begonnen: allereerst moet er een fundering gegraven worden. Daarna cement gemaakt voor diezelfde fundering. Voor deze keer hadden we van Daniël Mangold een cementmolen te leen gekregen, dus dat verliep supersnel. Stenen hadden we al veel eerder gemaakt.

De mensen hebben allemaal keihard gewerkt: We hebben nu een muur van 5 stenen boven de grond. We kunnen nu niet meer verder, omdat we geen zand kunnen kopen. Dat wordt van de rivierbodem geschept, maar daar staat nu water in vanwege het regenseizoen.

Even geduld dus!

46. Blog 46

Fri, 11 Aug 2023 06:59:42 GMT

Blog 46

Het leuke van niet veel kinderen aanwezig in de klas, is dat de minder snelle kinderen nu veel meer de kans krijgen om hun zegje te doen. Richmond bijvoorbeeld weet in de kring nooit een antwoord op een vraag: niet welke dag het is, niet welk liedje er aan de beurt is. Maar nu de ‘schreeuwers’, die altijd een antwoord weten er niet zijn, weet Richmond het wél! En hij spreekt ineens veel duidelijker.

Priscilla en Kojo hebben Tina horen praten! Dat is een vooruitgang! Ongelooflijk! Toen Tina pas kwam, was ze altijd aan het zingen. De tekst was; ‘jaijai-jaijai’. Ze zong dan erg hard. Voor haar betekende dat een stukje veiligheid: als ik hard zing, weet ik dat ik er ben, en dat het goed is, zoiets. Nu zegt ze dat ze iets niet wil. Nog niet altijd (Ik heb het echt nog niet gehoord), maar ze begint zich dus steeds veiliger te voelen!

Apatawen, de jongste van 4 jaar, praat ook niet. Van hem weten we wel dat hij heel goed kan praten, omdat hij thuis precies vertelt wat er allemaal gebeurt op school. Maar in de klas hoor je hem alleen als zijn autootje dreigt afgepakt te worden. Hij ‘schreeuwt’ dan, heel zachtjes, maar de boodschap is zeer duidelijk. Sinds deze week roept hij mij! Wauw! Ik hoor dan ineens, ook nog erg zachtjes, maar toch: ‘Madam!’

Wat boeken we een vooruitgang! Langzaam, maar gestaag! Jippie!

45. Na de vakantie van Margreet

Fri, 11 Aug 2023 06:56:33 GMT

Na de vakantie van Margreet.

En een heerlijke vakantie was het! Genoten van familie en vrienden, veel ingekocht voor de Lumen Mundi Foundation in Ghana en erg genoten van het heerlijke weer!!!

Bij terugkomst in Siniensi vond ik het volgende: De omheining is voor ruim ¾ rond. Om de kosten te drukken (want wat is dat duur zo’n hek!) hebben ze ijzeren palen afgewisseld met houten palen. Daar tussen gaas. Prikkeldraad moet er nog bovenop. De rest van de omheining wordt gebouwd van stenen en krijgt dezelfde uitstraling als de workshop. (Zie foto.)

En ook de workshop heeft een metamorfose ondergaan! Wauw! Er is super hard gewerkt.

Verder vond ik erg enthousiaste kinderen, die allemaal heel blij waren om me weer te zien. Gelukkig….

Ik kwam terug in een beetje een verwarrende tijd. Het was namelijk niet duidelijk wanneer de vakantie zou zijn. Ghana Education Service heeft vanwege Covid het academische jaar verlegd. Nu moet dat, in een half jaar teruggedraaid worden. Dat betekent dat we heel weinig vakantie hebben. Maar we hebben ook vrije feestdagen. En dat is ook niet helemaal duidelijk. Landelijk staan die gepland, maar de regio kan dat ook veranderen. Dus hebben we een paar weken gehad dat er erg weinig kinderen waren. Ouders vulden de vrije dagen zelf in. Gelukkig gaat dat weer helemaal goedkomen!

Binnenkort een ouder-morgen!

De kinderen en staf hebben we me een warm welkom geheten: er is een verslag geschreven over de tijd dat ik er niet was; er waren tekeningen en er hingen ballonnen. Er werd ook nog gezongen: een écht warm welkom!

Ik ben superblij weer terug te zijn!

44. Wat we doen om ‘onze broek’ zelf op te gaan houden.

Fri, 21 Oct 2022 11:52:42 GMT

Wat we doen om ‘onze broek’ zelf op te gaan houden.

Richard is naar Kumasi en Accra geweest. Hij heeft daar inkopen gedaan voor de workshop. Vanuit Nederland is er een container meegekomen. Deze container wordt nu nog voor opslag gebruikt, maar daar gaan workshops in gegeven worden.

Richard heeft materiaal gekocht om een vuur te maken dat we kunnen gebruiken om aluminium te smelten. Er wordt hier gekookt in aluminium potten. Verder ligt er enorm veel aluminium voor het oprapen: blikjes, te kust en te keur! Een kookpot kan niet gerepareerd worden maar moet omgesmolten worden. Een onderdeel van onze aluminiumwerkplaats is het maken van nieuwe potten, maar ook de kapotte potten opnieuw gieten. Daarvoor gaan we rest materiaal gebruiken.

Gelukkig zijn er al mensen die alles verzamelen wat kapot is. We gaan kijken of we daar aluminium van kunnen inkopen. En wat helemaal super is: een man met ervaring in dit werk, heeft voor ons de vuurplaats gemaakt én leert ons hoe het moet! Eerst gaan we zelf oefenen en dan gaan we voor de verkoop.

Een tweede workshop, die we al meteen kunnen geven, is het koken met de cooking bag. Waarschijnlijk gaat de eerste workshop gehouden worden bij Meriga. Meriga is de vrouw die mijn huis schoonmaakt. Ze zag de cooking bags staan in de slaapkamer en vroeg zich af waar die voor zijn. Jon, van stichting Kupika in Oeganda heeft Lumen Mundi 39 cooking bags gedoneerd (want eentje heeft hij aan iemand anders gegeven…) En, als deze op zijn, krijgen we er nog een keer 40! Geweldig!!! Super blij mee.

Verder heeft Richard ‘home made bicycles’ gekocht. Dat zijn tweedehands fietsen uit Europa en Amerika. Ik dacht dat ze de fietsen die ze hier gebruiken zelf fabriceren in Afrika, maar dat is niet waar. De tweedehands fietsen worden met containers tegelijk aangevoerd. Deze worden opgekocht, opgeknapt en verkocht. Hoe we dit precies gaan organiseren is nog niet helemaal duidelijk, maar we willen de oudere mensen met een beperking hierbij gaan betrekken.

We zijn dus echt begonnen met het ‘ophouden van onze broek’!!!!

43. Ouderochtend. (Ouderavonden zijn niet gebruikelijk in Ghana.)

Fri, 21 Oct 2022 11:52:40 GMT

Ouderochtend. (Ouderavonden zijn niet gebruikelijk in Ghana.)

Wat een feest! Bijna alle ouders zijn gekomen én de ouders die niet konden komen hebben gevraagd om ze te laten weten wat er besproken is. Daarbij hadden deze ouders een héél goede reden om niet te komen. Je kunt je dit in Nederland eigenlijk niet voorstellen, tenminste dat is mijn ervaring.

We krijgen een schooluniform. Wat ik me eigenlijk tijdens de vergadering pas realiseerde, de kleuren zijn die van Oss: geel en blauw. Voor blauw, voor de lange broek of rok, is gekozen speciaal voor Gilbert en Ezekiel. Beide jongens verslijten nogal wat broeken, omdat ze kruipen. De blauwe broek kan dan ook vervangen worden door een spijkerbroek. Geel is gekozen omdat dat een mooie heldere kleur is.

De ouders waren erg enthousiast. Ik ga nu uitzoeken wat het logo geborduurd gaat kosten. Dan is het helemaal af!

Verder gaan de ouders bijdragen in de benzinekosten. Elke dag betalen ze 1 cedi voor het vervoer. Dat helpt ons weer een beetje vooruit. Een van de ouders stelde voor om meer te betalen, maar dat was voor sommigen gewoon te veel. Nu kunnen we extra geld verwachten recht vanuit het hart van de ouders. Mensen die zich dat kunnen veroorloven.

Wij gaan zorgen voor de verlenging van de verzekering. De ouders moeten dat wel zelf betalen. Dat betekent dat wij de ouders laten weten dat de verzekering is verlopen en dat ze het geld over kunnen maken, of mee kunnen geven aan hun kind.

We gaan de ouders 1x per jaar uitnodigen om een langer gesprek te hebben, alleen over hun kind. Daarmee houden we de ouders op de hoogte van wat we doen, plus kunnen we bespreken wat de ouders van ons verwachten en wat wij verwachten van de ouders.

Er is nog veel meer besproken, maar dat wordt te veel om dat hier allemaal op te schrijven. Het was een heel fijne bespreking, waaraan iedereen heel betrokken deelnam. We hebben sinds vrijdag ook een nieuwe leerling Asiuk. Zijn moeder was er ook: met een baby van 5 dagen!

Tot slot van de vergadering hebben alle ouders geklapt voor de kinderen. We zaten namelijk in de klas en de kinderen hebben gewoon doorgewerkt! Geweldig! Helaas zijn we wel vergeten een groepsfoto te maken……. Vandaar een paar foto’s van de kinderen.

Volgende keer komt het vervolg van blog 42. Omdat Mary ziek was is het huisbezoek er niet van gekomen.

42. De financiële situatie en wat we met het geld doen.

Fri, 21 Oct 2022 11:52:39 GMT

De financiële situatie en wat we met het geld doen.

Onlangs hebben we via de stichting Geef een actie opgezet om een omheining te kunnen bouwen. Die hebben we hard nodig: de geiten, koeien, schapen en ezels eten onze gewassen, en soms rijden motoren en MotorKings met een flinke vaart over ons terrein. Dat is uiteraard niet zo veilig voor onze kinderen, die helemaal niet uitkijken als ze aan het spelen zijn.

Maar, het opgehaalde geld hebben we gebruikt om een kleine omheining te maken, zodat onze pepertjes kunnen groeien. De grote omheining moet wachten, omdat we het geld nu eerst nodig hebben voor het dagelijks leven én om investeringen te doen, zodat we dat ‘dagelijks leven’ ook langer volkunnen houden. De prijzen rijzen ook hier de pan uit!

Investeringen die we gaan doen: aluminium ophalen en omsmelten naar allerlei maten kookpotten en andere gebruiksartikelen. Daar is een goede markt voor én we gebruiken daar ook de lege blikjes voor die hier overal op de grond slingeren. Goed tegen de klimaatverandering!

Op dit moment is Ricahard in Accra, om te informeren of het voor ons haalbaar is om tweedehands fietsen uit Europa op te kopen, op te knappen en hier te verkopen. Zowel Richard als Daniël hebben ervaring in het opknappen van fietsen.

Ook dit verhaal wordt vervolgd.

41. En toen zaten we ineens in de kliniek van Siniensi

Wed, 28 Sep 2022 18:23:41 GMT

En toen zaten we ineens in de kliniek van Siniensi

Donderdag 22 september begon gewoon zoals alle dagen. MotorKing komt aan bij de school, we zingen en beginnen met het ontbijt. Niets bijzonders. Junior wilde alleen niet eten.

Later bleek dat hij thuis ook niet gegeten had. Junior loopt altijd wat rond en speelt meestal alleen buiten. Op een gegeven moment horen we hem hard huilen. Mary gaat naar buiten en voelt dat hij heel erg warm aanvoelt. We hebben het nog een half uurtje aangekeken, maar het werd niet beter.

Dus Mary, Junior en ik zijn samen naar de kliniek van Siniensi gereden.

Daar krijg je eerste het hele ritueel van registratie. Maar wij kregen ook een nieuw kind erbij! De oma van dat nieuwe kind wilde haar graag aanmelden bij onze school.

Jasmin valt in onze doelgroep, dus oma zou vader vragen de volgende dag te komen. (Helaas hebben we hem tot op heden nog niet gezien.)

Van de registratie (wegen, temperatuur opnemen) naar de dokter. Bij de dokter in de kamer staat een onderzoekstafel en één van onze bedden. Ik vrees dat de dokter daarop rust als er geen patiënten zijn. Met zijn schoenen aan, want de matras had al een aardig gat…

Junior kon je overal volgen: hij huilde bij elke beweging die we maakten. Hij leek wel een sirene! Hij is dan ook een kind met autisme. Het was heel moeilijk heb gerust te stellen.

De dokter stuurde ons naar het laboratorium voor een malaria test. Daar werd een vingerprik gedaan: het huilen ging in volume sterk omhoog. Inderdaad… malaria. En, de medicatie bestond, onder andere, uit twee (!) injecties: in elke bil één. Junior ‘hing’ bij Mary op schoot, een verpleger hield zijn benen vast en ik zijn armen. (Helaas vlak bij zijn mond. Hij heeft me flink gebeten.) Gelukkig viel hij na de injecties al snel in slaap.

Na de injecties moesten we 2 keer een half uur wachten of de koorts inderdaad zakte. Gelukkig was dat het geval en konden we weer terug naar de school.

Hij heeft daar niet gegeten, maar was al wel weer vlug aan het spelen. Dinsdag gaan we terug naar de kliniek voor controle.

40. Na de vakantie van 4 weken.

Wed, 28 Sep 2022 18:23:22 GMT

Na de vakantie van 4 weken.

In Ghana is het de gewoonte om de vakantie op donderdag te starten en op dinsdag weer te beginnen. Dus, op donderdag 11 augustus sloten we het jaar af met een sportdag, eindigend in een ballonnenfeestje (met koekjes van Loïs!)

Dinsdag 13 september begonnen we weer, na op de maandag met het hele team de school gepoetst te hebben. Het begin viel een beetje tegen. Er waren maar 2 kinderen: Dora en Lois waren gekomen.

Overigens had Alvin speciaal vrij gevraagd omdat zijn moeder in Accra naar het ziekenhuis zou gaan en hij mee moest. Saviour kan niet komen vanwege het regenseizoen: Ze wordt altijd gebracht door haar moeder, of haar zus. Dat is ongeveer 5 kilometer lopen, via een ‘korte’ route. Maar vanwege de regen is de korte route geblokkeerd door een rivier. Vanaf maandag gaan we haar met de motor ophalen!

Na een belronde bleek dat Gilbert, Richmond en Faith ziek waren. De rest was vergeten dat we de 13de weer zouden beginnen. Dus na volgende vakantie vóór de start een belronde!

Gelukkig was de tweede dag de opkomst beter, alhoewel 2 van de zieken nog steeds ziek waren! Voordeel van een klein groepje is, dat de kinderen met écht individuele hulp, veel beter kunnen werken. De concentratie is veel beter en daardoor het resultaat dus ook!

Maar we hebben uiteraard ook ontspannen. Wat dan weer niet helemaal klopt, omdat bellenblazen een hele goede lip-oefening is! Maar wel érg leuk!

39. Dagelijks ritme van de school

Fri, 12 Aug 2022 08:51:00 GMT

Dagelijks ritme van de school.

Onze dag op school begint meestal om 9 uur. Dat varieert soms, want de Motorking kan niet altijd op tijd vertrekken. We proberen om half 9 te vertrekken.

Als we op school aankomen, gaan we eerst in de kring zitten. Aan hun eigen tafel. Daarna zingen we een aantal liedjes onder leiding van Daniël en Mary: Goedemorgen; Een week heeft 7 dagen; Vroeg in de ochtend, en gebed is de sleutel. Na het zingen wast iedereen zijn handen en dan eten we het ontbijt dat de kinderen meenamen. Ondertussen geef ik Loïs water. (Rosemund wil dat niet.)

Na het ontbijt gaat iedereen, bijna automatisch, naar zijn of haar werkplek. Een groep begint met een puzzel en de andere groep krijgt rekenen bijvoorbeeld van Daniël. Dat wisselt later. Soms geef ik ook les, soms help ik een kind, soms ga ik met iemand een kunstwerk maken. Dat hangt allemaal af van wat er nodig is. Mary start haar fysiotherapiesessies met de kinderen die aan de beurt zijn.

Ondertussen heeft Martha schoongemaakt en begint ze te koken. Godfred doet wat nodig is: van pinda's schillen, tot Motorking repareren, tot .... Kojo en Richard wat op dat moment prioriteit heeft. Van landbouw tot dakbedekking, van loodgieterswerk tot timmerwerk.

Om half 12 begin ik Loïs te voeden. Dat duurt lang. Ik begin een half uur eerder dan de anderen en dan zijn we meestal op hetzelfde moment klaar. Na het eten poetsen de kinderen hun tanden en gaan ze naar buiten. Godfred en Kojo gaan naar buiten om te surveilleren. De rest eet snel en gaat ook naar buiten. Pauze is er niet echt voor de volwassenen.

Na het buitenspelen zijn er nog lessen. Maria verschoond de kinderen die het voor de laatste keer nodig hebben. Om half 3 maken we ons klaar om te vertrekken, zodat we om 3 uur weer op het busstation in Sandema zijn, waar ouders de kinderen komen ophalen.

38. Weer terug na drie weken afwezigheid.

Thu, 11 Aug 2022 15:00:10 GMT

Weer terug na drie weken afwezigheid.

Allereerst mijn excuses voor de lange tijd dat er geen blog verscheen. Ik ben een tijd ziek geweest en ben niet op de school geweest. Dus geen verhalen.

Op de maandag dat ik weer begon, moest ik met de Motorking meerijden, omdat Mary niet naar school kon deze week. Ik was vroeg op het busstation, maar Dora was er nog veel eerder! Zij komt al om half acht, terwijl we pas om half negen vertrekken. Het was een leuk weerzien! Dora showde me vol trots haar nieuwe etens-bowl. (Ik weet niet hoe ik dat in het Nederlands moet noemen.) Het was een ‘echte’ zilveren!

In de MotorKing heb ik de meeste andere leerlingen weer gezien. Dat was erg gezellig! Leuk voor mij om t e merken dat ik ook echt gemist werd!

In een middagpauze gingen David en Richmond fietsen. David mag dat niet zo vaak, omdat we hem constant in het oog moeten houden. Kojo heeft hem al eens teruggevonden op de weg van Siniensi naar Sandema! Maar deze dag gingen ze samen op avontuur; David op een echte fiets en Richmond op een loopfietsje, dat veel te klein voor hem is, maar voor hem is het een echte fiets! Het was prachtig om te zien. Samen met de kinderen van Naasa hebben ze een paar avonturen beleefd, die voor mij niet helemaal te volgen waren! Maar ze hebben plezier gehad!

Godfred had bedacht dat het goed zou zijn voor Richmond om op een echte fiets te fietsen. Dat geeft 2 problemen: David die ‘zijn’ fiets niet wil afstaan, en Richmond die niet aan iets nieuws durft te beginnen. Hij leunde dan ook zwaar op Godfred, maar hij heeft het een rondje volgehouden!

37. Spelletjes Spelen!

Thu, 23 Jun 2022 18:04:15 GMT

Spelletjes Spelen!

Omdat ik weer 2 weken geen internet had, er is ergens een probleem met mijn computer, heeft het erg lang geduurd voordat de vorige 2 blogs gepubliceerd konden worden. Vandaar deze week maar een blog.

Vorige week erg veel plezier gehad met een paar actieve spelletjes! In het praatboek over de school stond een mondmotoriek spelletje: Zonder handen, met je lippen een potlood oppakken. Oei! Dat was moeilijk, maar ook erg lachen!

Verder hebben we ook een hardloopspelletje gedaan: wie het eerste bij het bord was en weer terug. Een beetje gelijke motorische problemen bij elkaar gezet! Super!

Dus ook nu weer veel foto’s en weinig tekst!

36. Vaderdag cadeau.

Thu, 23 Jun 2022 18:03:59 GMT

Vaderdag cadeau.

Omdat we van het Moederdag cadeau geen foto’s hadden, maken we het nu goed met het Vaderdag cadeau. Geen verhaal, maar een aantal foto’s.

Het Vaderdag cadeau is een beetje mooier uitgevallen dan het Moederdag cadeau. Waarop Richard zei: ‘vaders verdienen dat ook!’ (Die durft!)

35. Drie nieuwe leerlingen.

Thu, 23 Jun 2022 18:03:39 GMT

Drie nieuwe leerlingen.

En dan zijn we ineens met 12.

Munaaya is eigenlijk alleen de eerste week geweest. We weten niet precies waarom ze niet meer komt, want Munaaya zelf vond het superleuk op school. Ik hoorde op de markt, van iemand uit haar omgeving dat ze school niet leuk vond. Dat geloven wij eigenlijk niet. Wij denken dat er niemand is om haar van haar huis naar het postkantoor te brengen. Helaas….

Maar nu zijn er dan toch 3 nieuwe leerlingen. Een daarvan was er vorige week al. Zijn naam is Richmond of Maami. Het is een jongen van ongeveer 8 jaar met autisme. Hij heeft een slappe spiertonus en loopt daardoor slungelig. Hij is snel moe en kan niet rennen. Hij wil dingen graag op zijn eigen manier doen. Hij heeft het meeste contact met Faith.

Dan hebben we ook David. David is rond de 13 jaar en heeft het syndroom van Down. Het is een schat. Maar omdat hij de oudste is van de groep, heeft hij bedacht dat hij het voor het zeggen heeft. Helaas voor hem is dat niet zo… Hij houdt erg van fietsen. Zo veel, dat hij de tweede dag al op de ‘grote’ weg naar Sandema was, bij de tweede brug.

Kojo heeft hem gelukkig terug kunnen halen! Dus fietsen mag hij nu tijdelijk niet meer, totdat we een manier hebben gevonden om aan te geven hoe ver hij mag gaan.

En, ‘last but not least’: Elijah. Elijah is een jongen van rond de 10. Hij is slim en kon al snel aansluiten bij Gilbert en Ezekiel. Elijah heeft een evenwichts-probleem. Daarom valt hij geregeld op de grond. Hij heeft een heldere schaterlach, waarmee hij duidelijk aangeeft dat hij het naar zijn zin heeft in de groep!

Op de foto’s is duidelijk te zien hoe de nieuwe kinderen opgevangen worden in de groep. Om blij van te worden!

34. Bezoek van 4 verpleeg(st)ers.

Mon, 30 May 2022 18:46:36 GMT

Bezoek van 4 verpleeg(st)ers.

Ik kreeg de mededeling van Daniël dat de verpleegkundigen van de Siniensi kliniek op bezoek waren geweest. Ze zouden terugkomen op vrijdag. En inderdaad. We waren net buiten aan het spelen toen ze met z’n vieren arriveerden. Bleek dat het een inspectie was. Dus ik schrok er wel een beetje van.

Maar het viel allemaal gelukkig erg mee: In de keuken moet er een afvalbak komen. Verder waren ze erg enthousiast over het gebouw en de kinderen.

Een van de verpleegkundigen heeft een psychiatrische aantekening. Daar ben ik heel blij mee. Kunnen we samen naar de kinderen kijken en een behandelplan opstellen. (De psychiater die zou komen is nog niet geweest, maar die wordt binnenkort verwacht.) Ze vroeg ook meteen of we nog kinderen aannemen. En dat doen we.

Vanuit Siniensi is het alleen Saviour die komt. Er zou nog een ander kindje komen, maar deze ouders willen het eerst op de regulieren school proberen.

Er was ook een verpleegkundige die werkt in/voor de Naasa community. Op dit moment werkt hij vooral in de kliniek, omdat er geen accommodatie is voor hem. We hebben besproken, dat als we weer kunnen gaan bouwen (het geld is helemaal op) we niet alleen woonruimte maken voor de kinderen en hun verzorgers, maar ook voor een ziekenzaaltje gaan zorgen. Dat is handig voor de kinderen als ze ziek zijn, maar kan ook gebruikt worden door de Naasa community.

Ik heb er wel bij gezegd dat dat niet voor volgend jaar is, maar nog wel wat langer zal duren…helaas!

De foto’s:

Groepsfoto met de verpleegkundigen.

De sokken van Gilbert, want die verslijt hij per dag.

Faith vindt (gelukkig) ook het duwen van de schommel leuk.

Rosemund en Loïs samen op de schommel.

33. Alvin

Mon, 30 May 2022 18:46:27 GMT

Alvin.

Alvin is een jongen die niet kan praten en ook niet kan lopen, maar dat wel heel erg graag wil. Hoe langer hij bij ons is, hoe beter we hem kunnen verstaan. Eerst was het alleen ‘njum’, wat drinken betekent. En dat zegt hij hééééééél vaak. Wat kan die jongen drinken! Nu verstaan we meer. We proberen hem nu te leren om aan te geven wanneer hij moet plassen.

Hij communiceert al wel dat hij niet op het toilet wil worden gezet. Maar helaas zijn we vaak te laat en moeten we een luier verschonen (en Alvin douchen.)

Alvin is hardhandig in de liefde. Omdat hij spastisch is mept hij soms nogal hard een medeleerling of iemand van de staf. Meestal ben ik degene, want hij kruipt net zolang tot hij zich op kan trekken aan mijn benen, waar hij dan hard in knijpt om houvast te krijgen.

Plezier dat hij heeft wanneer hij mij bereikt heeft!

Hij wil heel graag lopen en daarvoor gebruikte hij mijn stoel. Maar nu hebben we hem een rollator gegeven. Hij kan de rollator niet bedienen, maar als hij leunt op de zitting komt hij heel ver. Meestal tot hij zich ‘vast-rijdt’. Sturen is namelijk nog niet zijn sterkste kant!

We hebben hem verboden om in de kring te komen met de rollator. Hij rijdt namelijk rücksichtslos over de kinderen heen die daar op de grond liggen te spelen. Niet bewust uiteraard, maar wel pijnlijk voor die kinderen!

32. Een klein feestje om te vieren: we hebben een schommel!

Mon, 23 May 2022 13:37:58 GMT

Een klein feestje om te vieren: we hebben een schommel!

Op maandag heeft Richard de netschommel opgehangen. We hebben van Ilja een netschommel gekregen die meegekomen is in de container. Wat een feest! Dankjewel Ilja!

De schommel wordt er elke dag weer afgehaald. Kinderen van de community mogen erop spelen, maar als we er niet bij zijn, gaat dat nogal wild. We moeten dus een oogje in het zeil houden!

We hadden van Sophie en Chris, van S.O.S. Ghana t-shirts gekregen. Deze zijn deze week uitgedeeld.

Ook dat was weer een klein feestje. Dankjewel Sophie en Chris. (Lijkt al een klein beetje op een schooluniform!

Ook nu weer, geen lang verhaal, maar foto’s.

Plaatjes zeggen meer dan woorden, nietwaar?

31. Schoonmaakactie van het middenterrein.

Mon, 23 May 2022 13:20:15 GMT

Schoonmaakactie van het middenterrein.

Afgelopen maandag hebben we met z’n allen het middenterrein schoongemaakt. Dat was best snel gebeurd, dus een lang verhaal wordt dit niet, maar wel veel foto’s.

We hebben de kiepwagens uit de berging gehaald (De berging noemen we nog steeds de garage!) en de taken hadden de kinderen snel verdeeld. Onze opzichters waren: Abraham, Ezekiel en Junior. De harde werkers waren Faith, Zusje van Saviour: Hannah, en Richmond (nieuwe leerling). Ze hebben genoten! En wij hebben daar weer van genoten!

30. Integratie.(Zonder foto’s, want die zijn niet gemaakt.)

Mon, 16 May 2022 14:51:31 GMT

Integratie.(Zonder foto’s, want die zijn niet gemaakt.)

Deze blog is een verhaal dat Richard mij heeft verteld.

De vrouw van Richard verkoopt jollof op het (trotro)station. Erg lekker! Ik koop het met enige regelmaat. Uiteraard komt Richard daar dagelijks.

Van de week zag hij Abraham op het station. Daar ligt een hele berg zand, waar kinderen vaak aan het spelen zijn. Zo ook de avond dat Richard ze kon observeren. Ephrim, Richards zoon is al een keer op de Lumen Mundi Foundation school geweest, dus hij kende Abraham.

Abraham is pas naar het centrum van Sandema verhuisd en woont nu vlak bij het station. Abraham heeft een tijdje staan kijken hoe de kinderen aan het spelen waren.

Ephrim is naar hem toegegaan en heeft hem min of meer uitgenodigd om ook mee te spelen. Abraham deed dat.

Sommige kinderen keken een beetje raar naar hem. Maar toen ze zagen dat ook Abraham met veel plezier in het zand kon spelen, werd het al snel samenspel!

Een klein begin tot integratie gemaakt!

29. Onder andere: Rijmpjes en liedjes.

Mon, 16 May 2022 14:51:00 GMT

Onder andere: Rijmpjes en liedjes.

Omdat ik een week weg ben geweest hebben Daniël en Mary de klas alleen gedraaid. Het is allemaal goed verlopen! (Moet ik de touwtjes uit handen geven…moeilijk!!!!)

Loïs heeft deze week geprobeerd om zelf rechtop te gaan zitten. Geweldig! De oefeningen die Mary met haar doet werken dus goed! Gilbert, die erg veel last van spasmen heeft, probeert nu om zonder hulp te urineren. Prachtig dat hij dat probeert en zo zichzelf daarin oefent: zelfredzaamheid! Als hij dan dadelijk naar een ‘gewone’ school gaat, hoeft niemand zich daar meer zorgen over te maken en kan niemand hem uitlachen omdat hij niet zelfstandig naar het toilet kan!

Wat voor mij heel erg leuk was: op donderdag werd ik gebeld door Richard en hij heeft de telefoon aan verschillende kinderen gegeven. Super om te horen dat de kinderen blij zijn als ze je stem horen…en ik was superblij de stemmen van de kinderen weer te horen: ik heb ze echt gemist! Het was bijna tijd om naar huis te gaan: Daniël en ik hebben samen het afscheidsliedje gezongen voor de kinderen. Ik door de telefoon en Daniël live. Soms lichtelijk ongelijk maar het werd zeer enthousiast ontvangen!

Mary heeft het initiatief genomen om de kinderen liedjes en rijmpjes te leren: de kinderen zijn hartstikke enthousiast en zingen (voor zover ze dat kunnen) uit volle borst mee! (Voor mij heel veel liedjes te leren! Gelukkig zijn ze wel allemaal in het Engels!)

28. Een blog zonder foto's

Sun, 08 May 2022 17:31:23 GMT

Een blog zonder foto's.

Helaas, deze keer een blog zonder foto’s. Dat komt omdat ik zondag naar Accra vertrek en mijn fototoestel heb achtergelaten in Siniensi. Daar staan de foto’s van deze, zeer korte week, op. Ik beloof de foto’s te sturen als ik weer terug ben. Volgende week schrijft mijn collega een verhaal over een directie-loze week. Ik ben benieuwd.

Dit is een heel korte week geweest: we zouden op maandag 2 mei beginnen, maar omdat 1 mei Dag van de Arbeid was, waren we op maandag vrij. Dinsdag bleek het Suikerfeest, waar we ook niet aan gedacht hadden. Dat is in Ghana een Nationale feestdag.Op woensdag opende de school weer. We hebben deze drie dagen veel tijd gespendeerd aan ons Moederdag cadeau. Moederdag wordt hier in Ghana wel gevierd, maar op en veel kleinere schaal dan in Nederland. Maar wij vonden dat we de kinderen toch een cadeautje konden maken. Heel moeilijk is het hier om de kinderen zelf iets te laten maken: de volwassenen vinden het vaak niet mooi genoeg en nemen het dan over.

We hebben van stukjes van een eier-hortje narcissen gemaakt. De kinderen hebben geschilderd. Daniël heeft ‘Happy mothers day gestempeld’ en de kinderen hebben dat ingekleurd en daaronder een tekening gemaakt. Van groene rietjes heb ik er een steeltje aan gemaakt (Notabene gelijmd met 10-secondenlijm!) en van papier wat blaadjes. Het is dus een ‘samengesteld’ product geworden: van de kinderen en de volwassenen.

Het resultaat was echt heel mooi. Daarvan komt helaas geen foto: vergeten te maken en de bloemetjes zijn reeds mee naar huis…

27. Na de overhandiging.

Mon, 18 Apr 2022 07:21:11 GMT

Na de overhandiging.

Omdat dit een feestelijke dag was, had ik besloten de dag ook feestelijk af te sluiten: Pannenkoeken eten in mijn huis. Helaas was er de hele dag geen stroom en ben ik niet in het bezit van een garde, dus ik heb voor 18 personen beslag staan kloppen met 2 vorken! En ongelooflijk staan zweten!

De kinderen zaten allemaal in ons ‘kantoor’ op de grond. Ik ben ook niet in het bezit van veel stoelen��. Maar ze hebben genoten. Uiteindelijk stonden Daniël en Martha de pannenkoeken op borden te doen en zij brachten ze ook naar binnen. Binnen zaten Mary en Chief. De rest van de staf was het bouwen van de volgende dag aan het voorbereiden in Sandema en de rolstoelen naar Siniensi brengen.

Het was binnen heel erg stil… De kinderen en de staf hebben smakelijk gegeten, behalve Ezekiel, die vond het niet zo lekker. Daarna hebben we in de keuken met de staf het familiefotoboek zitten bekijken. De kinderen keken op een afstandje met ons mee. In het kantoor hebben we later muziek gemaakt op de trekzak. Het was een supergezellige dag!

En nu: 2 weken vakantie. Dus ook 2 weken geen blogs. We beginnen weer op 2 mei en de blogs starten weer op 8 mei. (Het wordt overigens geen vakantie van lekker niets doen: ik ga deuren verven en we willen het tweede lokaal zover inrichten dat er een nieuwe groep kan starten, de watertoren wordt afgebouwd en misschien wordt het dak van de container gelegd!

Maar het kan lekker allemaal in je eigen tijd! (De wekker 2 weken lang niet op 05.30, hoera!)

26. En toen kregen we zomaar 10 rolstoelen cadeau!

Mon, 18 Apr 2022 07:11:36 GMT

En toen kregen we zomaar 10 rolstoelen cadeau!

Dinsdag 12 april waren we uitgenodigd om naar de organisatie voor gehandicapten te komen hier in Sandema. De voorzitter, Francis Master kende ik al via Paul. Francis hoorde waar de Stichting Lumen Mundi voor staat en bood aan om ons te helpen: de eerste mogelijkheid die zich voordeed waren deze 10 rolstoelen. Geweldig toch?

Om 9 uur in ochtend moesten we bij het gebouw van de vereniging zijn. Dat is in Sandema, dus nu hoefde alleen Saviour ver te reizen. Maar ze had geluk: het was markt in Sandema, dus haar moeder besloot om samen met Saviour en haar zus met een markt-trotro naar Sandema te reizen. Iedereen was er. Niet alleen op tijd, maar ook in hun beste kleding! Mooi om dat te zien!

Helaas was de voorzitter en de regionale voorzitter nog niet aanwezig. Nu is het gebouwtje vlak bij een kleuterschool, waar Louise en ik, toen we beide VSO (Volunteer Services Overseas) vrijwilligster waren, een speeltuintje hebben aangelegd. We vonden de klimtoestellen, een draaimolen en 3 glijbanen keurig opgeborgen in een kamertje… Louise heeft wat geld geïnvesteerd en Kojo (die nu voor Lumen Mundi werkt) heeft de speeltoestellen geplaatst. En daar hebben wij nu dankbaar gebruik van gemaakt!

De kinderen zaten voor het eerst van hun leven in een draaimolentje. Abraham was doodsbenauwd en heel erg blij dat hij er ook weer uit kon. Maar Faith en Gilbert konden er geen genoeg van krijgen. Zelfs Alvin heeft erin gezeten…zonder eruit te vallen! Geweldig. Genoten, met een lach op het gezicht van 7 dagen zonneschijn!

We hebben zeker anderhalf uur genoten van het draaimolentje en daarna zijn we aan onze maaltijd begonnen. Om 11 uur was iedereen aanwezig en kon het officiële gedeelte beginnen. Na wat korte toespraakjes kregen we de rolstoelen officieel overhandigd.

Superblij mee!

25. Een luie vrijdagmiddag

Sun, 10 Apr 2022 16:42:47 GMT

Een luie vrijdagmiddag.

Zoals vele van jullie weten leven we nu in het hete seizoen: 45+ graden. Omdat het regenseizoen eraan zit te komen, we hebben al een paar buitjes gehad, wordt het ook steeds benauwder.

Dus iedereen had het een beetje gehad op vrijdagmiddag.

Lekker met de Duplo op de grond, of samen met Mary een dutje doen op de kleedjes!

Helaas moest Ezekiel nog een puzzel afmaken… gelukkig kon hij later wel meespelen!

24. De eerste oudermiddag

Sun, 10 Apr 2022 16:42:20 GMT

De eerste oudermiddag.

We hebben voordat de school begon een stakeholders bijeenkomst gehad. Daar waren ook veel ouders, maar dit was onze eerste échte oudermiddag. Een klein wondertje: de uitnodiging op maandag geven als op woensdag de bijeenkomst is: Moet je in Nederland eens proberen!

Bijna iedereen was aanwezig. Maar in plaats van ouders komen er ook een oma, en een broer. Dat is heel gewoon hier in Ghana. (En de oma wordt dan moeder genoemd…wat ik dan weer erg verwarrend vind!) En wat ik dan wel weer apart vind: er was een moeder, maar zoonlief woont bij iemand anders. De informatie komt gelukkig wel altijd door bij de juiste mensen, en dat is dan weer heel erg plezierig!

De agenda was kort: wat te doen met de vakanties en of er nog uitdagingen ervaren worden. Voor de vakanties is besloten dat we de dagen van de privéscholen aanhouden. We weten nu wel wanneer de vakantie begint, maar niemand weet wanneer we weer naar school gaan. Dat moeten we nog even uitzoeken. Als uitdaging werd de schooltijd ervaren; met achterliggend probleem het op tijd komen; zowel van de Motorking als van de kinderen. Het blijkt dat iedereen wel eens (veel) te laat komt. Afgesproken is om 8 uur te verzamelen op het postkantoor en om kwart over 8 te vertrekken. We gaan iets eerder sluiten, zodat we om 3 uur weer terug zijn in Sandema.

Deze korte agenda duurde ongeveer 2 uur ☹. Maar het was zeker de moeite waard. En het leverde onze eerste groepsfoto op van kinderen, ouders en staf!

23. Dit is echt onderwijs!

Sun, 03 Apr 2022 17:16:53 GMT

Dit is echt onderwijs!

Wat een genot om te zien. Richard kwam even kijken in Siniensi en zag veel mango pitten op de grond liggen. Hij wil proberen om ze te planten en zo geld te verdienen, door ze te verkopen als ze zijn uitgelopen.

Het gaat om lokale mango’s, waar we tussen de 10 en 15 Ghana cedi voor kunnen vragen. Voor de Nederlanders onder u is dat niet zoveel, voor ons hier in Ghana is dat een aardig bedrag.

We hebben ze op de veranda schoongemaakt (de volwassenen), maar de kinderen keken zeer geïnteresseerd toe.

Dat wat ze konden doen hebben ze gedaan. Zakjes vullen, water geven en later naar de keuken brengen waar ze dit weekend staan.

Vanaf maandag gaan we ze elke dag bekijken en water geven. We zijn samen benieuwd hoe snel een mango boompje groeit!

Bekijk de foto’s en geniet op een afstandje met ons mee!

22. Actie

Sun, 03 Apr 2022 17:13:14 GMT

Actie.

Op verzoek van onze Nederlandse stichting, Stichting Lumen Mundi, maken we kerstkaarten voor de verkoop. Een beetje vreemd om op 1 april te starten met het maken van kerstkaarten, maar de kinderen vinden het superleuk om te doen. Voordeel is, dat ik ze misschien mee kan geven naar Nederland en dus geen verzendkosten heb, want, eerlijk is eerlijk, verzendkosten zijn belachelijk hoog op dit moment!

De materialen die we gebruiken: oude kartonnen dozen, inpakpapier van Ikea dat ik meegenomen heb, draad, sterretjes om op te plakken (gekregen van De Baanderij Relief Centre (waar we onze container gekocht hebben), acrylverf en ecoline.

Ik maak de malletjes voor de getamponneerde kaarten en de kinderen tamponneren ze vol. We laten de kinderen zoveel mogelijk zelf doen.

Maar voor sommige kinderen is het erg moeilijk. Met een beetje bijsturen van de handen komt het helemaal goed. (En niet bang zijn voor vieze vingers en kleding: de wasmachine is er druk mee!)

Een voorbeeld van de kaarten ziet u bij de foto’s.

21. De toiletten

Sun, 27 Mar 2022 18:11:01 GMT

De Toiletten.

Uiteraard hebben we ook toiletten in het gebouw. (Mede dankzij de Dames van de Zijden Draad en andere donateurs.)

De toiletten worden intensief gebruikt. We hebben een toilet voor mensen met een handicap. Helaas kunnen we dat nog niet gebruiken: de waterdruk is niet hoog genoeg, omdat onze watertank niet hoog genoeg staat. Verder is het toilet zelf ook niet helemaal in orde, omdat het water niet in het waterreservoir blijft staan. Het loopt rechtstreek de pot in. Het staat al wel op een verhoging, dus de hoogte is goed.

We gaan, (heel creatief, omdat we de extra materialen hier niet kunnen kopen) daar een stoel overheen zetten, ingemetseld in een verhoging, zodat de zitting de juiste hoogte heeft voor mensen met een handicap, en niet om kan vallen. In de zitting zit al een uitsparing.

We zijn nu zover dat in deze aparte ruimte de kinderen gedoucht kunnen worden als de luier vol zit. (Toilet-training is nog een dingetje…) Wederom vanwege de waterdruk kan de douche nog niet gebruikt worden. Maar we hebben een kinderbadje waar we de kinderen in kunnen zetten nadat het ergste buiten al verwijderd is. (De vieze luiers gaan in een aparte kuil achter de school.)

Met een emmer en een spons worden de kinderen gewassen. Hier in Ghana is dat een zeer gebruikelijke methode als er geen stromend water in huis aanwezig is.

20. Alvin kan echt wel zelf drinken!

Sun, 27 Mar 2022 18:10:35 GMT

Alvin kan echt wel zelf drinken!

In het begin hadden we geen elektriciteit, dus ook geen werkende koelkast. We kochten dan sachets water, omdat die koud zijn. Ik kan u verzekeren dat dat bij deze temperaturen (40+) echt wel nodig is.

Alvin wil altijd drinken. Het is ook het enige woordje wat hij uit kan spreken: Njum! (Water in Buli) We gaven hem dus water uit een zakje: ik bijt daar dan een hoekje van af en dan ‘spuit’ ik dat in zijn wijd openstaande mond. (Lang leve onze cement vloer, want dat gaat er nogal eens langs.)

Nu werkt de elektriciteit (eerst maar 5 minuten omdat we een oude slechte meter hadden gekregen en nu een meter die ons bijna 10 Ghana cedi per dag kost… ter vergelijk: thuis betaal ik samen met mijn buren rond de 80 Ghana cedi voor een hele maand. Daar moet ik dus maandag achterheen!) dus we kunnen water uit de kraan drinken, dat we koelen in de koelkast. Gelukkig is het grondwater van een zeer goede kwaliteit!

Omdat we de kinderen zoveel mogelijk zelf willen laten doen, willen we Alvin dus ook zelf laten drinken. We zetten dan een halfgevulde beker op de grond. Hij kruipt daar dan uiterst voorzichtig naar toe. Dat alleen al is moeilijk voor hem, omdat hij veel last heeft van spasmes.

Dan pakt hij, ook heel voorzichtig de beker in zijn mond. Die heeft hij dan klemvast: ik krijg hem dan echt niet meer losgewrikt! En dan heel voorzichtig giet hij het zo naar binnen. Meestal gaat dat zelfs zonder knoeien. (Uiteraard op de foto’s niet! ��)

19. Mooie ontwikkelingen weer deze week!

Sun, 20 Mar 2022 18:17:33 GMT

Mooie ontwikkelingen weer deze week!

Allereerst heb ik besloten om op de woensdagen niet meer naar de school te gaan. Sinds de school open is werk ik min of meer 7 dagen per week, en dat is te veel! Zeker tijdens het hete seizoen: temperaturen boven de 40°C zijn geen uitzondering! Nu is het niet zo dat ik dan niet werk, maar ik sta dan niet om 05.30u. op en ik kan pauze houden wanneer ik wil. Ik wijd mij dan aan ‘directeurstaken’: mails schrijven, mensen bezoeken, naar de bank etc.

Deze week weer een paar leuke momenten meegemaakt: Loïs die al een kort moment zelf kan zitten. Ze gaat ook steeds meer haar eigen hoofd dragen. (Meestal valt haar hoofd ver naar achteren.) Mooi om te zien!

Alvin, spastisch, blijkt zelfstandig te kunnen drinken: als we een beker op de grond zetten gaat hij er uiterst voorzichtig op af. Dan neemt hij de beker klemvast in zijn mond en giet het water langzaam naar binnen: zonder knoeien! Als ik hem water geef, dan is hij ongelooflijk nat, omdat de helft er meestal langsloopt. (Helaas geen foto van. Komt misschien nog.)

Gilbert wil heel graag met de duplo bouwen. Dat mag hij uiteraard, maar er moet ook gewerkt worden. (Gilbert is normaal begaafd, voor zover wij dat hebben kunnen vaststellen.) Het duurde even voor we hem daarvan overtuigd hadden, maar nu doet hij eerst zijn werk en gaat dan aan de slag met de duplo. Super!

Faith, waarvan wij vermoeden dat ze autisme heeft, gaat steeds beter aan de slag. We maken haar wereld zo voorspelbaar mogelijk.

Het is nog lastig, maar ze boekt zeker vooruitgang! Waarschijnlijk is het ook zo moeilijk voor haar, omdat er op school nooit eisen aan haar gesteld zijn: ze hoefde niets te doen, werd alleen als lastig ervaren.

18. Bezoek

Sun, 20 Mar 2022 16:04:18 GMT

Bezoek

Deze week kregen we bezoek van de coördinator van de Presbyteriaans Health Center. We hadden elkaar al twee keer eerder ontmoet: bij de overdracht van de ziekenhuisbedden naar de kliniek van Siniensi en bij het officiële bedankje dat daaraan gekoppeld was. Tijdens die laatste gelegenheid had hij ons beloofd om terug te komen met een psycholoog. En deze week was het zover.

Ze hadden vele vragen die Richard en ik in het kantoor hebben beantwoord. Daarna zijn ze rond gaan lopen en hebben met een aantal kinderen gepraat. Een van de vragen was: Wat doen jullie met de kinderen? Ze lachen allemaal en zien er stralend uit.

Tja, eigenlijk doen wij niet zo veel: Ze mogen zijn wie ze zijn en we geven ze les op hun eigen niveau. We waarderen ze en houden van ze! En we dagen ze uit, natuurlijk!

Daar groeien kinderen van!

Toen vertelden ze me een verhaal over wat sommige ouders met pasgeboren gehandicapte kinderen doen: Ze geven het aan iemand in het dorp, die het kind daarna in de bush legt om daar te sterven. Of ze vergiftigen het kind. Daar schrok ik van. Betekent voor ons, dat we snel moeten beginnen met een workshop over deze kinderen. We gaan zeker beginnen in Siniensi, omdat we maar één kind uit Siniensi op school hebben. En we weten dat er veel meer zijn.

17. De ‘noodkeuken’

Mon, 14 Mar 2022 17:58:43 GMT

De ‘noodkeuken’

Waar we, ik, niet aan gedacht had, was dat er ook gekookt moet worden. Daar had ik wel aan gedacht, maar niet aan het feit dat daar dan ook een plek voor moet zijn. Martha is onze kokkin en die heeft de eerste 3 dagen in de volle zon staan koken. Daar werd ze niet blij van. Ze zag eruit alsof ze met kleren aan gedoucht had!

Richard en Kojo zijn meteen begonnen met het maken van een ‘noodkeuken’. Nu is een keuken in Ghana niet zoals in Nederland een ruimte met spoelbakken, een gasfornuis, een afzuigkap en een afwasmachine. Hier bestaat een keuken uit een ruimte waar je kookt op een ‘colepot’. Het lijkt een beetje op een autowiel, misschien is het daar zelfs wel van gemaakt. Daarin wordt houtskool gedaan en daarop wordt een enorme kookpot gezet. (Onze meegenomen pannen vinden ze hier te zwaar en te onhandig. (Sjaak, jouw enorme pan wordt elke dag gebruikt!)

Wegens de rookontwikkeling kun je dus het beste buiten koken. Maar omdat het regenseizoen eraan komt én omdat koken in de volle zon absoluut niet fijn is, staat er nu een ‘noodkeuken’. Aan ons gebouw geplakt aan de achterkant. Gemaakt van golfplaten. Om de hygiëne toch een beetje te kunnen waarborgen ligt er een vloer in van ongebruikte cementen stenen. Kan er in ieder geval geveegd worden!

De bouw van de nieuwe keuken is gestart door het maken van gravel stenen.

En we bouwen verder…

16. En ineens zijn we bijna een maand aan het werk!

Mon, 14 Mar 2022 12:29:24 GMT

En ineens zijn we bijna een maand aan het werk!

Wat zijn we gegroeid in deze korte tijd. En dan bedoel ik niet in aantallen kinderen, maar in onze werkwijze. Daniël, de assistent teacher en Mary, onze vrijwilligster, geven steeds beter les. Mary ontwikkelt zich als de fysiotherapeut. Ze heeft daar een paar training in gedaan en dat helpt enorm. Wat wil ik haar graag een volwaardig salaris betalen: ze is haar gewicht in goud waard. Ze werkt het meeste met Rosemund en Loïs. Dat zijn onze jongste kinderen en beide kunnen ze nog niet zelfstandig zitten.

Ze oefent ze nu om de gewrichten losser te masseren en ze zo te helpen om de zithouding aan te nemen. Als de ouders de oefeningen thuis zouden kunnen voortzetten, zou dat geweldig zijn.

Waarschijnlijk is dat lastig voor de ouders, omdat Loïs het niet fijn vindt en huilt. Maar ze gaat met sprongen vooruit. Woensdag zat ze heel even helemaal zelfstandig. Geweldig!

Verder zijn we bezig om Junior en Gilbert zelfstandig te laten eten. Gilbert gaat dat goed af, al moeten we zijn tafel en rolstoel wel schoonmaken als hij klaar is. Maar dat is geen probleem. Voor Junior is het wat moeilijker. Maar hij eet zelfstandig. Daarna stopt Mary hem onder de douche. Dat is dan ook wel nodig. Maar hij gaat vooruit.

De volgende stap is om hem met zijn rechterhand te laten eten: dat is de fatsoensnorm hier in Ghana.

15. Afscheid van Paul Asiawon.

Mon, 14 Mar 2022 12:18:31 GMT

Afscheid van Paul Asiawon.

Ik zou bijna zeggen: ’Helaas dat de universiteiten niet langer staken.’ Het is namelijk zo dat Paul, zelf in een rolstoel, 3 weken als vrijwilliger bij de Lumen Mundi Foundation heeft gewerkt. Hij is een ‘self-made’ student, want sinds hij polio heeft gehad, heeft hij van het thuisfront geen ondersteuning meer gehad. Nu wilde hij gaan beginnen aan zijn tweede jaar Integrated Science in de universiteit van Winneba. Helaas voor hem gingen de lecturers staken.

Een supergroot geluk voor ons!

Hij heeft veel gedaan en veel geleerd. Zijn enthousiasme bracht de kinderen aan het lachen en hij kreeg de kinderen ook steeds weer gemotiveerd om verder te werken. Hij heeft geleerd dat onderwijs niet gaat om voor- en nazeggen, maar om inzicht. Een klein voorbeeldje hiervan: Hij wilde heel graag leren hoe je kleuren kunt mengen. De theorie heeft hij wel geleerd, maar hij heeft het nog nooit zelf gedaan.

Dus in zijn afscheidsboekje zit nu een bladzijde met de mengkleuren.

Verder zitten er de handafdrukken van de kinderen in en de staf heeft ook een aantal bladzijden gemaakt. Richard heeft een kalebas voor Paul gemaakt. Paul was er superblij mee.

Hij krijgt nu nog de afgedrukte foto’s van zijn afscheid. Het was een leuk feestje.

Jammer dat Gilbert er niet bij kon zijn!

14. En dat was alweer week 3.

Mon, 14 Mar 2022 12:15:04 GMT

En dat was alweer week 3.

En dat was dan alweer week 3! Wat gaat de tijd enorm snel. Het is geweldig om te zien dat alles steeds soepeler gaat lopen. Er is nu een dagritme ontstaan en alle kinderen krijgen de aandacht die ze verdienen. Gelukkig hebben we nu stroom, dus de ventilator kan aan. Dat is ook wel nodig, omdat we midden in het hete seizoen zitten.

Temperaturen in de middag van boven de 40 graden zijn geen uitzondering!

Deze week hadden we ook ons eerste zieke kind. Gilbert, die altijd lacht kwam ’s morgens met buikpijn op school aan. Ik voelde zijn hoofd en daar schrok ik van. Ik heb even overlegd met de anderen en we hebben besloten om hem naar huis te brengen. Thuis zijn de ouders naar de apotheek gegaan en hebben daar medicatie gekregen om de diarree te stoppen. Helaas bleek dit niet het enige probleem en Gilbert bleef last houden. Via de kliniek is hij verwezen naar het ziekenhuis. Daar schrok ik erg van!

Op donderdag hebben we besloten om Gilbert een bezoekje te brengen. Wij, bijna de hele staf, en 4 kinderen zijn naar het ziekenhuis gegaan. Ik was natuurlijk vergeten dat we daar mondkapjes moesten hebben, en het duurde een hele tijd voordat iedereen voorzien was. Ondertussen hadden we veel bekijks!

Toen we eindelijk het ziekenhuis in konden kwamen we Gilbert en zijn moeder al tegen op de gang. Je had Gilberts gezicht moeten zien!!!!!

Daar kwam zo’n brede lach op tevoorschijn, dat zijn gezicht bijna openbarstte! Hij bleek ook elke dag tegen zijn moeder gezegd te hebben dat hij naar school wilde. Toch leek het ons beter dat hij ook vrijdag nog een dagje thuisbleef: even bijkomen van de ziekenhuisopname. Helaas voor Gilbert is het maandag ook nog een vrije dag: Indepence Day. Maar dinsdag zullen we hem weer met al zijn enthousiasme en zijn enorme lach begroeten in Siniensi!

13. Geluk.

Mon, 14 Mar 2022 12:04:08 GMT

Geluk.

Wat hebben wij een geluk! Omdat de universiteit staakt is Paul Asiawon (al eerder genoemd in allerlei verhalen) vrijwilliger in de Lumen Mundi school.

En, we hebben nog een vrijwilliger: De moeder van Faith, Mary helpt ons ook. Samen ondersteunen ze Daniël, de assistent leerkracht.

En dat is heel fijn, want de groep is zo divers, dat we alle handen kunnen gebruiken. Mary ondersteunt niet allen Daniël, maar ze traint Loïs met zitten, ze verschoont luiers en wanneer ik Loïs huilt helpt Mary Loís op mijn rug, zodat ik met haar kan lopen. Loïs weegt net zoveel als een zakcement! Da’s uiteaard niet waar, maar ze geeft oor geen meter mee.

Dat maakt het voor mij extra moeilijk om haar op mijn rug te krijgen. Daarbij vergeet ik altijd welke knopen eerst moet voordat je kunt gaan staan. Ik ben nu zover dat Mary op een afstandje toekijkt en mij vertelt wat ik moet doen.

En we hebben zeker ook geluk met Kojo. Kojo vertelde mij de eerste week dat hij het eigenlijk niet zo leuk vindt om met de kinderen te werken. Maar als ik alleen Loïs en Rosemund moet voeden, ben ik de hele dag aan het voeden. Dus Kojo helpt een handje mee. Nu, ma de tweede week is Kojo Rosemunds ‘new best friend’! Hij sjouwt haar overal mee naar toe en hij wijst mij op het feit dat Rosemund zich uit zichzelf om kan draaien. Rosemund houdt ook van voetbal! Met de grootste bal. Kojo rolt de bal naar haar en zij ‘schopt’ de bal terug, liggend in haar zitzak. Het is een genot om dit te zien! En, nog een gelukje, Alvin houdt ook van voetbal. Dat maakt ze een voetballend trio!

En deze week maakte mij ook gelukkig dat ik kan zien dat er een echte groep begint te groeien. Samen bouwen met de blokken! Kijken naar elkaar. Vergelijken van de gebouwen. Een klein uitdaginkje daarbij is dat Junior het bijzonder leuk vindt om van alles in dozen/kisten te doen…dus ook de bouwwerken.

12. Verslagje van week 2.

Mon, 14 Mar 2022 12:00:20 GMT

Verslagje van week 2.

Dit was de eerste volledige week. Dat was duidelijk merkbaar, want op vrijdag waren er een aantal erg moe. Junior viel zelfs midden in de klas in slaap!

Maar wat hebben we weer veel meegemaakt en geleerd! We zitten niet meer in groepjes. De kinderen die kunnen leren zitten in een hoefijzervorm vlak bij de kast. Maar als we ’s morgens beginnen zitten we in een grote kring. Daar beginnen we met het zingen van een welkomstliedje en met het herhalen van de dagen van de week. Ook met een liedje. Na het zingen krijgen Rosemund en Loïs drink-yoghurt. Het neemt best wel wat tijd in beslag voordat dat genuttigd is. Daarna krijgen de anderen kinderen hun meegebrachte maaltijd. Sommige kinderen hebben namelijk thuis nog niets gegeten. Waarschijnlijk geven we ze vanaf komende week allemaal drinkyoghurt. Dan hebben ze in ieder geval allemaal iets in hun maag en kunnen we samen lunchen om 12.00 u.

Het blijkt nu dat ook Gilbert helemaal niet ‘dom’ is. (Van Ezkiel wisten we dat al.) Het probleem is alleen dat hij niet kan spreken. Hij spreekt eigenlijk zonder enige articulatie. We zullen dus iets gaan doen aan logopedie. Logopedisten onder jullie: zijn er activiteiten die we met hem, en eigenlijk met de hele klas, zouden kunnen gaan doen?

We gaan in ieder geval een poging wagen om deze beide heren huiswerk mee te geven. Ik ben benieuwd. Zeker ook omdat ze allebei hun potlood niet vast kunnen houden.

Waar we dan tegenaan gaan lopen is dat de familie thuis ze moet helpen: Vaak betekent dat: het werk gauw ff maken, want dan ziet de juf/meester niet dat ze het niet gemaakt hebben. Of het gewoon voorzeggen: dat gebeurt zelfs in de klas!

Ik vraag Daniël (assistent leerkracht en Mary en Paul (beide vrijwilligers) regelmatig wie aan het leren is: zij of de kinderen?

11. De eerste week.

Mon, 14 Mar 2022 11:55:59 GMT

De eerste week.

Het was een hele tour, maar aan het einde van de week kunnen we allemaal zeggen dat het een succes was! Verschillende ouders zijn komen kijken en die hebben uiteraard ook meegeholpen. Verder hebben we een hele steun aan Paul Asiawon. Hij kan niet lopen en studeert momenteel aan de universiteit in Winneba: Integrated Science. Maar helaas zijn de docenten aan het staken: da’s een gelukje voor ons. Hij komt elke dag en helpt de kinderen en ons allemaal. Geweldig!

Het verschil in niveau is ongelooflijk groot. Het programma voor de lager begaafde kinderen moet zich nog uitkristalliseren. Ik zou heel graag een snoezelruimte creëren, maar een keuken is nu van groter belang. Die ‘arme’ Martha heeft 2 dagen in de volle zon staan koken! (Maar lekker!)

10. Het programma.

Mon, 14 Mar 2022 11:43:33 GMT

Het programma.

Wat een spannende week hebben we achter de rug! Het was prachtig om te zien hoe de eerste MotorKing-reis begon vanaf het postkantoor. Uiteraard African approximate time, maar uiteindelijk was het dan zover! Richard, Kojo, Phillip de bestuurder, en Martha de kokkin, hebben de kinderen in de MotorKing gezet en met de veiligheidsbanden vastgezet. Helaas zijn ze te kort, maar met wat creativiteit en knopen is het gelukt. Uiteraard heb ik foto’s gemaakt.

Om 10 uur kwam de hele bubs aan op school. We hadden in eerste instantie groepjes gemaakt, maar dat hebben we later veranderd in een grote kring. Daar openen en sluiten we elke dag met een liedje. Daarna wordt er gegeten, omdat sommige kinderen geen ontbijt hebben gehad. We gaan proberen om pap te geven, die gekocht moet worden. Daarna gaan we met z’n allen naar buiten.

Om ongeveer 11 uur beginnen we met werken. Daniël, de assistent leerkracht, werkt met de kinderen die kunnen leren. Deze week heb ik gewerkt met de lager niveau kinderen. Martha, onze kokkin, heeft rond half een het eten klaar, dus dan eten we. Iedereen aanwezig helpt de kinderen die niet zelfstandig kunnen eten. Klaar: tanden poetsen en naar buiten. Daarna volgt nog een ronde leren. En dan naar huis. Op donderdag hebben we besloten om 2 uur al te beginnen met de kinderen in de MotorKing te zetten. Dan zijn we echt om 3 uur in Sandema.

9. De aanpassing van de Motorking.

Mon, 14 Mar 2022 11:36:42 GMT

De aanpassing van de Motorking.

Omdat niet iedereen weet wat een MotorKing is, hier een aantal foto’s, met meteen de aanpassingen die er gemaakt zijn door Mr. Simon van Endurance Metal Works. Wat zijn wij blij met die man! Elke aanpassing werd besproken; elk idee werd gewaardeerd, en zo zijn we dan uiteindelijk tot dit resultaat gekomen. Richard heeft zelf niet mee gelast, maar als hij de kans had en de tijd, had hij er zeker ook praktisch aan meegewerkt!

Er is nog geen huif, omdat ik die aan het maken ben van waterzakjes. Da’s een hele klus, en omdat we nu al werken op school heb ik daar ook niet meer zoveel tijd voor. In het weekend ga ik ook werkbladen maken, dus ik hoop dat de huif klaar is vóór het regenseizoen start in april.

De MotorKing is nu in gebruik: de loopplank wordt alleen in Sandema gebruikt, omdat er veel kinderen in de MotorKing zitten en het risico bestaat dat een kind zijn hoofd stoot tegen de ‘opgehesen’ loopplank. Daar zoeken we nog een oplossing voor. De rolstoelen worden nu nog aan de zijkanten gehangen, maar het plan is om ze achter te laten op het postkantoor. De kinderen gebruiken dan de rolstoelen die er nog op school zijn. Twee rolstoelen zijn in bruikleen gegeven aan kinderen. Een daarvan krijgen we binnenkort terug, om dat zijn eigen rolstoel opgeknapt wordt door Lumen Mundi Foundation Workshop.

8. Huisbezoeken bij de kinderen.

Sat, 05 Feb 2022 18:01:29 GMT

Huisbezoeken bij de kinderen.

Dat is nog eens leuk werk om te doen! Ons eerste huisbezoek was bij Rosemond. Haar Buili naam is moeilijk voor mij: Awonmaakalie. (God helps daughter.)

Toen we, Richard en ik aankwamen, wilde de vader net met Rosemund vertrekken naar het centrum. Ze zijn dus niet bang om haar te laten zien. Gelukkig!

We werden binnengelaten in de compound. (Uiteraard) kreeg ik de enige stoel. Met Richard als vertaler hebben we samen gepraat. Conclusie: ze kan niet staan of goed zitten. Heeft een af en toe last van spasmes. Je kunt haar wel alleen laten als je in de buurt iets aan het doen bent. We zullen op zoek moeten naar een arts die kijkt of het mogelijk is dat ze leert zelfstandig zitten en, beter nog, kan staan. En vooral ook een logopedist. Maar om eerlijk te zijn, vraag ik me af of er een opleiding logopedie is hier in Ghana!

Gelukkig wilde Rosemund wel bij mij op schoot zitten, ook al was ze in het begin een beetje bang. Maar uiteindelijk stond ze (dus de kracht is wel in haar benen, op mijn schoot, stralend te lachen naar haar ouders!

En zo kan ik van elk kind wel iets vertellen, maar dat ga ik niet doen. Als we dadelijk van start gaan ga ik over elk kind iets schrijven, zodat jullie de kinderen ook kunnen volgen en zien wat de ontwikkeling is die de kinderen doormaken.

7. Huisbezoeken.

Sat, 05 Feb 2022 17:48:03 GMT

Huisbezoeken.

Voor de huisbezoeken rijden Richard en ik met enige regelmaat door Sandema. Wat ben ik blij met de motor, en nog blijer dat Richard dan rijdt! Ik weet nu dat je via elk pad altijd overal kunt komen. Er zijn altijd geitenpaadjes naar een compound, of van de compound naar een grotere (zand)weg. Vraag alleen niet naar de kwaliteit van die paadjes. Soms gaan ze dwars over het veld waar afgelopen regenseizoen is geploegd.

Rijdt niet echt soepeltjes. Of het is een, door het water uitgesleten geultje, dat nu vol met los zand ligt. Ik kan sowieso al niets met los zand, maar als het dan ook nog heel smal is, begin ik al te slingeren voordat dat echt gebeurt! Je komt ook bijna altijd uit midden in een compound. Er is niemand die daar iets van zegt. Ik zie meteen spelende kinderen tegen de motor opbotsen, maar blijkbaar gebeurt dat niet, of maar zelden. Je groet even vriendelijk en rijdt weer verder.

Zo waren we op zoek naar Ben. De vader hadden we al ontmoet, moeder was niet thuis, en Ben houdt van rondwandelen door Sandema. Er werd ond verteld dat hij vaak te vinden is bij een motormonteur. Wij daar via bovenstaande paadjes naar toe. Geen ben. Maar volg me maar zei één van de monteurs, ‘Ik zag hem net daarheen lopen!’ En daar ga je dan: hobbeldebobbel in een slakkengang dwars door een compound, met hoekjes en gaatjes. Dit werd zelfs Richard te veel. We zijn een dag later teruggegaan en hebben ben gevonden: inderdaad bij de motormonteurs, met een prachtkatapult om zijn nek!

6. Overdracht ziekenhuisbedden.

Sat, 05 Feb 2022 17:43:50 GMT

Overdracht ziekenhuisbedden.

Richard heeft samen met Daniël van de Naasa community alle bedden gecontroleerd en in elkaar gezet. Dat laatste bleek iet zo'n goed idee, want van de Presbyteriaanse kerk (waar de kliniek toe behoord) kwamen ze niet met een truck, maar met een pick-up. Moest alles dus weer uit elkaar gehaald worden en in de kliniek weer in elkaar gezet worden. Werk hebben is geen kunst: Werk houden!

Alles werkte perfect. Er is een bed met een klein defect, maar dat lossen we later op. Dat bed houden we voorlopig in ons eigen beheer, om uit te vinden hoe alles werkt en later geven we het dan waarschijnlijk aan de Naasa community die zelf een hééééééél klein kliniekje willen openen. Het is een kamer groot.
Toen Chief de bedden voor de eerste keer zag kwam hij er niet over uitgepraat: zo mooi, zo nieuw! Hij heeft zelfs tegen de mensen van de Siniensi kliniek gezegd dat ze gloedje nieuw waren! En hij had ook bedacht dat er nu wel patiënten zouden komen die niets mankeren, maar alleen in zo'n bed willen liggen! Hij was echt overdonderd! Mooi om dat mee te maken!

Toen het laatste vervoerd was zijn Kojo, Richard en ik erachteraan gereden. Chief zat er al een lange tijd te wachten.
De oude bedden stonden buiten (zie foto). Als je die ziet begrijp je de reactie van Chief beter. Ik zou bijna zeggen: wat een armoe!

I n Siniensi was de directeur van Presby Health Service (Bolgatanga) aanwezig. Hij vroeg mij een lijst van de gedoneerde spullen. Die had ik niet, dus heb die daar ter plekke gemaakt. Maar ja, mijn kennis van laboratorium materialen is compleet afwezig. Een van de artikelen heeft nu de naam: glazen spulletjes...
Er zijn veel foto's genomen. Zeker van Chief die een bed uitprobeert! Richard heeft aan de verpleegkundigen laten zien hoe de bedden in elkaar gezet moesten worden. Elke afdeling heeft nu 3 bedden. Meer passen er ook niet in een kamer. Siniensi kliniek is klein, maar groeit nog steeds. In 2006 was het een afdak en één gebouwtje. Nu is er een laboratorium(etje), mannen-, vrouwen- en kinderzaal(kamer) en een aparte afdeling voor kraamverpleegkunde. Daar zijn geen bedden, alleen een verloskamer. Er werken een aantal kraamverpleegkundigen en een paar vroedvrouwen. Overigens hebben ze sinds vorig jaar toiletten. Deze zijn gedoneerd door Munck, de infrastructuur organisatie die in Doninga gesitueerd was.

Er wordt echt goed werk verricht in Siniensi. Chiefs wens is om een röntgenapparaat te krijgen en een operatiezaal. En uiteraard dan ook een dokter. Want die is er nu niet. Alles wordt gerund door verpleegkundigen.
Dus Marian, want jij hebt ervoor gezorgd dat ik die bedden uiteindelijk mee kón nemen: bedankt namens de mensen van Siniensi en Presby Health Service!

5. De bouw van de school

Thu, 30 Dec 2021 12:03:41 GMT

De bouw van de school

De bouw loopt voorspoedig. Het was voor mij wel wennen dat mensen soms gewoon niet op komen dagen, of dat ze pas om 11 uur beginnen, of dat wij ineens voor slaapplaatsen moet zorgen en dat er een kozijn zo ongelooflijk scheef gemaakt is dat het glas er naar mijn idee écht niet in kon…….

Maar alles wordt opgelost! Het kozijn is nog steeds scheef, maar het glas zit erin en de inbraak beveiliging is aangepast….net zo scheef gemaakt als het kozijn!

Voor mij betekent dat heel veel aanpassen en vooral niet ongeduldig of boos worden….wat ik wél ben….

Ik zal in een fotoreeks laten zien hoe de bouw is verlopen:

4. Schoonmaakactie op het Lumen Mundi terrein.

Mon, 27 Dec 2021 12:03:26 GMT

Schoonmaakactie op het Lumen Mundi terrein.

Omdat de mensen het dak zouden komen maken, én omdat de muren gestukt zouden worden, én omdat het een zootje was, zijn we begonnen met de grote schoonmaak. Het probleem hier in Ghana is dat iedereen al het afval gewoon op de grond laat vallen, ook al staat er een prullenbak op 1 meter afstand. Het hele land is dus vergeven van dwarrelende plastic zakjes, lege flessen (die vaak weer opgeraapt worden om hergebruikt te worden) lege blikjes en andere zooi. Er bestaat nu blijkbaar wel een vuilophaaldienst, maar hoe dat precies werkt weet ik (nog) niet. Het lijkt alleen voor de bedrijven te zijn. 

Eigenlijk is het de bedoeling dat je je eigen vuil verbrandt: voor mijn huis is een ‘wandelende’ stookplek. De watchman steekt daar ’s avonds de brand in. Voor de dieren gooi ik het groene afval & botjes en zo op een andere plek: dan vinden ze ook iets als ze komen zoeken, anders wordt het gewoon mee verbrand. Dat vindt de watchman niet zo fijn, want de dieren blijven alles omver snuffelen en hij moet dat dan weer opruimen! 

Maar goed, terug naar onze opruimactie. De kinderen van Naasa hebben eraan meegewerkt en ook een stel pubers. Dat was leuk om te zien, want die hadden er eigenlijk helemaal geen zin in. Pas toen ik met mijn fototoestel aan kwam werden ze iets actiever. De lagereschoolkinderen daarentegen waren super enthousiast. Ze sloegen wel hele delen over! Maar dat kwam omdat ze plastic vaak niet eens als afval herkennen! Kun je nagaan! 

Ik heb dus hier en daar op wat afval gewezen; de kinderen hebben het verzameld op een plek een stukje van de school. Daar wordt, door groot en klein het vuur gaande gehouden. En als het goed brandt, laten ze het gewoon branden: niemand die er meer op let! Uiteraard hebben we de kinderen een kleinigheidje betaald! Ze hebben het keigoed gedaan! 

3. Het gebouw van de Lumen Mundi foundation.

Mon, 27 Dec 2021 12:02:07 GMT

Het gebouw van de Lumen Mundi Foundation.

Op de foto van de tekening kun je zien wat we wilden…. maar het werd toch een beetje anders! Het bleek namelijk dat de metselaars niet zo goed in tekening lezen waren als dat wij dachten. We wisten dat de metselaars van de Naasa community geen tekening konden lezen, dus we hebben metselaars uit Sandema gevraag om de tekening uit te zetten op de grond.

Enkele maten kloppen niet, dus de aanrechtjes in de lokalen komen op een andere plek. Verder was ik zelf vergeten dat we ook een bord op moeten hangen, waardoor we in elk lokaal een raam hebben moeten dichtmetselen.

De metselaars hadden ook bedacht dat de buitendeur naar het kantoortje er één teveel was, dus Richard zou in het donker zitten. Uit die muur hebben we later een raam gekapt.

Maar dat was nog niet het ergste: De meneer die het dak opgemeten had, heeft elke inham gewoon overgeslagen. Er komt dus een recht dak op een gebouw met allerlei inhammen! Betekent dat aan de voorkant het gebouw gewoon recht moet worden en aan de achterkant dat het dak verlengd met worden en er dus een stukje dak is waar niets onder zit….

De voorkant hebben we in het plan als volgt opgelost: we maken de inham wel kleiner, maar sluiten hem niet af met een dichte deur. We gaan voor een schuifdeur. Geen idee hoe duur dat is, maar dat zoeken we uit en eventueel komt deze deur volgend jaar!

Op een dag komen Richard en ik op de site en zien dat de lokale gravel stenen keurig opgestapeld zijn buit het lokaal. Dat moest, omdat anders de stukers en de dakspant-mensen niet konden werken. Edoch men was vergeten om er een zeil op te leggen! Als het dan regent, wat het inderdaad die nacht ging doen, veranderen de stenen weer gewoon in gravel…dat noem ik kapitaalvernietiging!

Dus, met de hulp van de dakdekkers hebben we het zeil (tent noemen ze dat hier) eroverheen getrokken. Ik vond dat ik jullie deze foto’s niet mocht onthouden!

2. En toen…

Mon, 27 Dec 2021 11:57:43 GMT

En toen…

Het wonder is geschied! We hebben een stuk land aangeboden gekregen van Chief Afulang van Siniensi; de sub-chief van de Siniensi Community Naasa, Aba Dombiik Ajunab; en de eigenaar van het land, Baba Amoak.  Het is gigantisch. Voor nu hebben we 6 plots laten vastleggen bij Town en Country Planning. Maar we kunnen het uitbreiden zoveel als we willen. 

De hele Naasa community is erg enthousiast: iedereen helpt of biedt zijn hulp aan. Maar voor we op 4 februari 2021 konden beginnen met het bouwen van de securityroom, moesten we eerst de toestemming van de voorouders vragen. Dat ging in 2 gedeelten: na het graven van de fundering voor de securityroom hebben we apatashi (zelfgestookte sterke drank) gekocht. Dit wordt in de fundering gesprenkeld en de rest wordt opgedronken. Daarna zijn we naar het huis van Baba gegaan, samen met de sub-chief en old man, een man die ook voor ons werkt. Zijn echte naam is mij onbekend, maar we noemen hem altijd ‘old man’. Voor de voorouders brachten we 2 hakken (een soort ondersteboven schepje aan een steel, waarmee de grond wordt bewerkt door erin te hakken), tabak, apatishi (zelfgestookte borrel) en 3 kippen mee. De apatashi moesten we allemaal drinken….brrrr…. Het werkelijke offeren werd door de drie mannen de volgende dag vroeg in de ochtend gedaan. En zo ging op 4 februari de bouw van de security room van start. 

Nu, op 25 mei 2021 staan er 2 klaslokalen. De elektriciens hebben 2 palen neergezet en ons stroom gegeven. Nu werken ze aan de elektriciteit aan de binnenkant. De metselaars zijn bezig de muren af te smeren. De meneer van het dak heeft de spanten af, maar ze liggen er nog niet op. Dat is namelijk een van de uitdagingen waar we tegenaan lopen. (En ik knots er wat harder tegenop dan mijn Ghanese medewerkers…..) Mensen beloven te komen en komen gewoon niet opdagen. Het heeft 3 weken geduurd voor de mensen van de elektriciteit kwamen. We wachten nu al ruim een week op het dak…. En ik me maar druk maken over het regenseizoen dat van start gaat. 

Een tweede uitdaging is het geld. Het geld dat we gesponsord hebben gekregen toen ik vertrok is reeds lang geleden gebruikt. Mijn eigen spaargeld is aardig geslonken en er moet nog heel veel gebeuren. Gelukkig is er voor het dak al betaald en de metselaars die aan het stuken zijn hebben het geld ook binnen. (Zij kwamen overigens wel op het beloofde tijdstip.) Voor de rest ga ik een actie opzetten op Facebook. Mensen kunnen bijvoorbeeld een toiletpot kopen, of een douchekop, of ramen of….. Ik ga nu duimen dat dit gaat lukken! 

Maar bovenal ben ik zeer gelukkig met de hulp en ondersteuning die we krijgen van de Naasa community! En uiteraard ben ik super blij met de ondersteuning van Kojo, chief en Richard. Zij leren me een heleboel over de Ghanese cultuur: wat kan/mag ik wel zeggen en wat niet…. Ook dit is voor mij een hele uitdaging, maar we gaan er komen!!!! Daarnaast zijn zij 6 dagen van de week (en soms zelf 7 dagen) aanwezig op de site!!!! Super!!! 

1. Hoe het allemaal begon

Mon, 27 Dec 2021 09:30:13 GMT

Hoe het allemaal begon.

In het schooljaar 2004-2005 was ik een van de eerste leerkrachten die een functioneringsgesprek kreeg…spannend…. De laatste vraag die de adjunct directeur aan mij vroeg was: ”Wat zou jij nog willen doen in je leven?”

Mijn antwoord was dat ik nog heel graag een keer in het buitenland wilde gaan werken. Waarop hij reageerde met:” Ik heb zo’n hekel aan mensen die op elke verjaardagsfeestje zeggen dat ze in het buitenland willen gaan werken, maar elke verjaardag zijn ze nog steeds in Nederland…ze gaan gewoon niet!”  Daar zat ik dan met mijn goeie fatsoen: Nu moet ik wel stappen ondernemen! 

Toevallig (bestaat toeval?) kwam ik op festival Mundial dat jaar een standje tegen van de V.S.O. (Volunteer Services Overseas). Ik heb er lang met de mensen staan praten. Een paar weken later stond er een advertentie in de krant dat de V.S.O. vrijwilligers zocht om les te geven aan leerkrachten in o.a. Ghana. Daarop besloot ik mijn plan om in het buitenland te gaan werken uit te voeren. Twee keer, zo kort na elkaar in aanraking komen met de V.S.O…….dat kon geen toeval meer zijn!

In augustus 2006 vertrok ik met mijn motorhelm (rijbewijs gehaald op mijn 47ste) en 2 goed gevulde koffers, naar Ghana. Ik kwam terecht in Sandema in de Upper-East Region, een arme streek in het uiterste noorden van Ghana, ongeveer 25 kilometer van de grens met Burkina Faso. Daar ontmoette ik Chief Afulang van Siniensi. We hebben nauw samengewerkt en toen ik na 3 jaar weer naar Nederland vertrok, vroeg hij mij om terug te komen en een school op te gaan zetten voor kinderen met een verstandelijke beperking. 

Ik was meteen enthousiast, al duurde het nog 11 jaar voordat ik voor de tweede keer vertrok!

79 Op kraamvisite

83 En verder op school

81 Anja (van Anja voor Ghana) was op bezoek

80 Kerstmis in Chuchuliga

Blog 79 Op kraamvisite

Op kraamvisite

78 Pinda's oogsten

Pinda's oogsten

77 Verjaardag Richard

Verjaardag Richard!

76 Het vullen van de bus

Hoeveel mensen passen er in de bus?

75 Let's talk about ‘being sick’

Let's talk about being sick

74 Awa day (onze dag)

Awa day (onze dag)

73 Regenseizoen pech

Regenseizoen pech

70. Bezoek van nieuwe Ghana Education (waarnemend) directeur

Bezoek van nieuwe Ghana Education (waarnemend) directeur

71. Onafhankelijkheidsdag.

Onafhankelijkheidsdag.

69. Repetities voor Lumen Mundi's kerstspel

Repetities voor Lumen Mundi's kerstspel

68. Excursie naar het Chiefs Palace in Sandema, voor de opening van het Feok-festival

Excursie naar het Chiefs Palace in Sandema, voor de opening van het Feok-festival

67. Adangabey Royal Academy bezoekt Stichting Lumen Mundi

Adangabey Royal Academy bezoekt Stichting Lumen Mundi

66. Humanitarian Award Global

Humanitarian Award Global ﻿

65. De eerste excursie

De eerste excursie

64. Vier nieuwe leerlingen

Vier nieuwe leerlingen

63. Lege flessen verwerken oftewel: een stoel maken voor buiten.

Lege flessen verwerken oftewel: een stoel maken voor buiten.

62. Het verhaal van Apatawen.

Het verhaal van Apatawen. (Een langer verhaal dan normaal)

61. Dagelijkse routine

Dagelijkse routine

60. Afscheid Dora

Afscheid Dora

Zo vieren we een afscheid!!

59. Wat te doen als ineens je oma overlijdt

Wat te doen als ineens je oma overlijdt

58. Onafhankelijkheidsdag

Onafhankelijkheidsdag

57. Akanzereba

Akanzereba

56. Snoezelruimte

Snoezelruimte

55. We hebben een minibus!

We hebben een minibus!

54. Verdrietig nieuws

Verdrietig Nieuws

53. Kerstviering

Kerstviering

52. Bezoek ADDRO.

51. De werkplaats.

De werkplaats.

50. Bezoek

Bezoek ﻿

49. Mary has a baby!

48. Het nieuwe schooljaar.

47. Hard werken in de vakantie.

46. Blog 46

Blog 46

45. Na de vakantie van Margreet

Na de vakantie van Margreet.

44. Wat we doen om ‘onze broek’ zelf op te gaan houden.

43. Ouderochtend. (Ouderavonden zijn niet gebruikelijk in Ghana.)

42. De financiële situatie en wat we met het geld doen.

41. En toen zaten we ineens in de kliniek van Siniensi

En toen zaten we ineens in de kliniek van Siniensi

40. Na de vakantie van 4 weken.

Na de vakantie van 4 weken.

39. Dagelijks ritme van de school

Dagelijks ritme van de school.

38. Weer terug na drie weken afwezigheid.

37. Spelletjes Spelen!

Humanitarian Award Global

Bezoek